Anlamı
1) göz ucuyla bakmak:
'İhtiyar kadın yan yan torununa bakıyordu.' -M. Yesari. 2) kin, nefret veya öfke ile bakmak.
Detaylı Açıklama
Yan yan bakmak iki anlamda kullanılır. Birincisi göz ucuyla bakmaktır; kişi başını çevirmeden, belli etmeden süzer. Mahmut Yesari'nin torununa yan yan bakan yaşlı kadını anlatan cümlesi bu anlamı taşır. İkincisi ise kin, nefret ya da öfkeyle bakmayı karşılar; bu kullanımda bakışta bir hoşnutsuzluk ve gizli bir tepki sezilir. İkileme, bakışın dolaysız değil, yandan ve üstü örtük yöneltildiğini duyurur. Kişi karşısındakine doğrudan bakmaz, onu yanından süzer. Öfke anlamı çoğunlukla dargınlık ve kırgınlık durumlarında öne çıkar. Göz ucuyla bakma anlamı ise merak ya da çekingenlik içeren durumlarda görülür. Hangi anlamın geçerli olduğu cümlenin gidişinden anlaşılır. Söz, doğrudan değil yandan yöneltilen bir bakışı anlatır.
Yan Yan Bakmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yaşlı kadın oyun oynayan torununa akşama kadar yan yan bakıp durdu.
- Aralarındaki dargınlık sürdüğü için toplantı boyunca birbirlerine yan yan baktılar.
- Yeni gelen çalışana günlerce yan yan bakmaları ortamı iyice gerginleştirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı vardır. Birincisi göz ucuyla bakmaktır; kişi başını çevirmeden, belli etmeden süzer. İkincisi ise kin, nefret ya da öfkeyle bakmayı karşılar. İkileme, bakışın dolaysız değil, yandan ve üstü örtük yöneltildiğini duyurur.
Doğrudan karşıya değil, yandan ve belli etmeden yöneltilen bir bakışı anlatır. Bu bakış kimi zaman merak ya da çekingenlikten gelen göz ucuyla bir süzmedir, kimi zaman ise öfke ve kırgınlıktan doğan sinsi bir bakıştır. Ortak yan, bakışın açık değil üstü örtük olmasıdır.
Yan bakmak tek bir hoşnutsuz bakışı, yan gözle bakmak gizlice bakmayı anlatır. Yan yan bakmak ise ikilemesiyle bu yandan bakışa daha belirgin bir hava katar. Uzun süre dargın kalan iki kişi arasındaki gerginlik çoğu zaman böyle betimlenir.