Anlamı
suçluları gizlice barındırmak, suçlulara yardım etmek:
'Bir kanlı katile yataklık yapmış gibi pişmanlık duyuyordu.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Yataklık yapmak, suçluları gizlice barındırmak ya da onlara yardım etmek demektir. Etmek biçimiyle de söylenir ve anlam değişmez. Kalıp, suçluyu gizleme ya da ona yardım etme bağlamında kullanılan bir davranışı adlandırır. Peyami Safa'nın bir katile yataklık yapmış gibi pişmanlık duyan kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Deyimde saklama ve koruma bir aradadır; kişi suçu işlememiştir ama sonuçlarını gizlemeye ortak olmuştur. Söz olan biteni aktarır, yapılanı olağan göstermez. Mecazi kullanımda bir kötülüğe ya da bir düzensizliğe zemin hazırlamak da anlatılır. Bir yanlışın sürmesine göz yuman kimse için yataklık yapıyor denir. Deyim bu yönüyle sorumluluğun paylaşıldığını bildirir. Söz, suçluyu ya da suçu gizlemeye ortak olmayı anlatır.
Yataklık Yapmak (etmek) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aranan kişiyi evinde sakladığı için yataklık yapmakla suçlandığını sonradan öğrendi.
- Bu düzensizliğe göz yummak, ona yataklık yapmaktan başka bir şey değildi.
- Aranan adamı günlerce evinde saklayarak ona yataklık yaptığı sonradan ortaya çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Suçluları gizlice barındırmak ya da onlara yardım etmek demektir. Deyimde saklama ve koruma bir aradadır; kişi suçu işlememiştir ama sonuçlarını gizlemeye ortak olmuştur. Söz yapılanı olağan göstermez.
Suçu bizzat işlemeyen ama suçluyu ya da suçu gizlemeye ortak olan kişinin durumunu vurgular. Kişi asıl eylemi yapmamıştır; ancak onu saklamaya ya da korumaya katkıda bulunmuştur. Deyim çoğunlukla suçluyu barındırma ya da ona yardım etme bağlamında söylenir.
Vardır. Bir kötülüğe ya da bir düzensizliğe zemin hazırlamak da bu sözle anlatılır. Bir yanlışın sürmesine göz yuman kimse için yataklık yapıyor denir; sorumluluğun paylaşıldığı bildirilmiş olur.