Anlamı
1) yazın güneş altında çalışan, ailesinin kışlık ihtiyacını kazanır; 2) gençliğinde çok çalışıp varlık edinen hastalığında veya ihtiyarlığında rahat eder.
Detaylı Açıklama
Yazın başı pişenin, kışın aşı pişer sözü iki anlamda kullanılır. Birincisi yazın güneş altında çalışan kimsenin ailesinin kışlık ihtiyacını kazanacağını anlatır. İkincisi gençliğinde çok çalışıp varlık edinen kimsenin ileri yaşında rahat edeceğini bildirir. Atasözü iki pişme arasında kurduğu simetriyle dikkat çeker; baş pişer, sonra aş pişer. Sıcakta çalışmanın verdiği yorgunluk, kışın tencerenin kaynamasıyla karşılığını bulur. Söz bu yönüyle olumlu tarafı, yani emeğin ödülünü öne çıkarır. Aynı temadaki kimi atasözleri tembelliğin bedelini anlatırken bu söz çalışanın kazancını vurgular. Tarım toplumunda mevsimlik emek doğrudan geçim demekti. Atasözü bu düzeni tek cümlede özetler. Söz, yazın çalışanın kışın rahat edeceğini anlatır. Baş ve aş sözcüklerinin uyağı da söyleyişe akıcılık katar.
Yazın Başı Pişenin, Kışın Aşı Pişer Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bütün yaz tarlada çalışanlara yazın başı pişenin kışın aşı pişer diyorlardı.
- Yazın başı pişenin kışın aşı pişer sözünü hatırlayıp işe erkenden koyuldu.
- Gençliğinde durmadan çalışmıştı; yazın başı pişenin, kışın aşı pişer derler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı vardır. Birincisi yazın güneş altında çalışanın kışlık ihtiyacını kazanacağını anlatır. İkincisi ise gençliğinde çalışıp varlık edinenin ileri yaşında rahat edeceğini bildirir. Söz emeğin karşılığını öne çıkarır.
İki pişme arasında kurulur; önce baş pişer, sonra aş pişer. Sıcakta çalışmanın verdiği yorgunluk, kışın tencerenin kaynamasıyla karşılığını bulur. Bu kuruluş sözü akılda kalıcı kılar.
Aynı temadaki kimi atasözleri tembelliğin bedelini, cezayı öne çıkarır. Bu söz ise tersini yapar; kışın rahatını yazın alın terine bağlar. Bu yönüyle umut verici bir öğüt sayılır.