Anlamı
1) hiçbir şeyden anlamaz, bilmez sanmak:
'Bu kadını zaman zaman aptal yerine koymam, büyük aptallık galiba.' -R. Erduran. 2) birine, aptal gözüyle bakmak.
Detaylı Açıklama
Yerine koymak, bir kimseyi hiçbir şeyden anlamaz, bilmez saymak demektir. İkinci anlamıyla birine aptal gözüyle bakmayı karşılar. Kalıp çoğunlukla aptal yerine koymak biçiminde, bir nitelemeyle birlikte kullanılır. Refik Erduran'ın bir kadını zaman zaman aptal yerine koymanın büyük aptallık olduğunu söyleyen cümlesi bu kullanımı gösterir. Koymak fiili buradaki yerleştirmeyi belirtir; kişi kendi zihninde karşısındakine bir konum biçer. Bu konum gerçeği yansıtmayabilir; kalıbın eleştirdiği de budur. Sözde açık bir kınama bulunur; birini küçümsemek hoş karşılanmaz. Kalıp çoğunlukla mağdur olan tarafın ağzından ya da bir uyarı olarak söylenir. Gündelik konuşmada yaygındır. Söz, birini küçümseyip anlamaz saymayı anlatır. Kalıp gündelik konuşmada yaygındır ve çoğunlukla bir uyarı olarak söylenir. Sözde açık bir kınama bulunur.
Yerine Koymak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bizi aptal yerine koymadan konuyu açıkça anlatmasını orada hepimiz bekliyorduk.
- İnsanları yerine koyup küçümsemenin kimseye bir yararı olmadığını açıkça söyledi.
- Yıllarca bu işi yapan ustayı yerine koyması orada büyük tepki topladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseyi hiçbir şeyden anlamaz, bilmez saymak demektir. İkinci anlamıyla birine aptal gözüyle bakmayı karşılar. Sözde açık bir kınama bulunur. Birini küçümsemek hoş karşılanmaz. Kalıp bir küçümsemeyi bildirir.
Çoğunlukla aptal yerine koymak biçiminde, bir nitelemeyle birlikte kullanılır. Koymak fiili buradaki yerleştirmeyi belirtir; kişi zihninde karşısındakine bir konum biçer. Kişi zihninde karşısındakine bir konum biçer.
Biçilen konumun gerçeği yansıtmamasını eleştirir. Birini küçümsemek hoş karşılanmaz. Kalıp çoğunlukla mağdur olan tarafın ağzından ya da bir uyarı olarak söylenir. Biçilen konum gerçeği yansıtmayabilir.