Anlamı
1) ortadan kalkmak, kaybolmak; 2) mec. varlığı sona ermek:
'Bir umuttur yok olmaya karşı az çok hazırlıklı olmak.' -B. Necatigil.
Detaylı Açıklama
Yok olmak, ortadan kalkmak, kaybolmak demektir. Kalıp geçişsizdir; bir şey kendiliğinden ortadan kalkar ve eylemi yapan görünmez. Bu yönüyle yok etmek deyiminin karşısında durur. Behçet Necatigil'in yok olmaya karşı az çok hazırlıklı olmayı bir umut sayan dizesi kalıbın ağır anlamını gösterir. Mecaz kullanımda bir varlığın sona ermesi anlatılır; bu kullanım hem canlılar hem de kurumlar, gelenekler ve diller için geçerlidir. Kalıpta çaresizlik vardır, çünkü ortada engellenebilecek belli bir fail yoktur. Yok olan şeyin ardından bir şey yapılamaz. Kalıp gündelik konuşmada kaybolma anlamıyla da kullanılır. Bilim ve tarih dilinde ise türlerin ve toplulukların sonu için geçer. Söz, bir varlığın ortadan kalkmasını anlatır.
Yok Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bir zamanlar burada konuşulan o dil bir kuşak içinde yok olmuştu.
- Sisin içine girince az sonra bütünüyle gözden yok olup gitti.
- Bakımsız kalan tarihî yapıların çoğu yavaş yavaş yok olmaya yüz tuttu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ortadan kalkmak, kaybolmak demektir. Kalıp geçişsizdir; bir şey kendiliğinden ortadan kalkar ve eylemi yapan bir fail cümlede görünmez, bu yüzden sözde bir çaresizlik duygusu vardır.
Yok olmak geçişsizdir ve öznesi yoktur; yok etmek ise geçişlidir ve eylemi bilerek yapan biri bulunur. İki kalıp aynı olayı, biri edilgen biri etken yönden anlatır.
Gündelik konuşmada kaybolma anlamıyla kullanılır. Bilim ve tarih dilinde ise türlerin, toplulukların, dillerin ve eski geleneklerin sonu anlatılırken oldukça sık geçtiği görülmektedir. Bu kullanımlarda sözün anlamı bütünüyle korunmaktadır.