Anlamı
gelmesini beklemek:
'Ben merak ederdim, gece yarılarına kadar yolunu beklerdim.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Yolunu beklemek, bir kimsenin gelmesini beklemek demektir. Yolunu gözlemek biçimi de kullanılır. Memduh Şevket Esendal'ın merak edip gece yarılarına kadar yolunu beklediğini anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp yol gözlemek deyimiyle aynı anlamı taşır; ikisi arasında bir fark bulunmaz. Beklemek fiili kalıba yalınlık katar. Bu bekleyiş çoğu zaman bir özlem, kimi zaman da kaygı taşıyabilir; yine de sözün temel anlamı yalnızca birinin gelmesini beklemektir. Esendal'ın cümlesindeki merak sözcüğü bu duyguyu örnekler. Kalıp geç kalan çocuklar, gurbetteki yakınlar ve haberi kesilen kimseler için kullanılır. Bekleyişin uzunluğu çoğunlukla belirtilir; gece yarılarına kadar beklemek bu uzunluğu duyurur. Kalıp halk türkülerinde de sıkça geçer. Söz, birinin gelmesini beklemeyi anlatır.
Yolunu Beklemek (gözlemek) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Gece yarısı olmasına rağmen hâlâ pencerenin önünde oğlunun yolunu bekliyordu.
- Gurbete giden eşinin yolunu yıllar boyunca sabırla beklediğini herkes bilirdi.
- Haber gelmeyince evdekiler bütün gece boyunca onun yolunu beklemek zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimsenin gelmesini beklemek demektir. Yolunu gözlemek biçimi de kullanılır ve kalıp yol gözlemek deyimiyle aynı anlamı taşır; ikisi arasında bir anlam farkı bulunmaz. İki kalıp birbirinin yerine kullanılabilir.
Çoğu zaman bir özlem, kimi zaman da kaygı bulunur; bekleyen kimse hem gelmesini ister hem de meraklanabilir. Bu duygular her kullanımda aynı ölçüde değildir; söz yalın bir beklemeyi de anlatabilir. Esendal'ın cümlesindeki merak sözcüğü bu duyguyu örnekler.
Geç kalan çocuklar, gurbetteki yakınlar ve haberi kesilen kimseler için kullanılır. Bekleyişin uzunluğu çoğunlukla belirtilir ve bu uzunluk sözün duygusunu daha da güçlendirir. Yolu gözlenen kişi çoğu zaman uzak ya da geç kalmış biridir.