Anlamı
dişli birine dayanan, güvenen kişi herkese kafa tutar, kabadayıca davranır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, arkasında güçlü bir dayanak bulunan kişilerin çoğu zaman haddini aşarak kibirli, sert ve saldırgan davranabildiğini anlatır. Kişi kendi gücüne değil, yaslandığı otoriteye güvenmeye başladığında herkese kafa tutma eğilimi gösterebilir. Buradaki “kul”, kendi cesaretinden çok ağasının gücüyle kabaran kimseyi temsil eder. Söz, güç ilişkisinin insan karakterini nasıl bozabildiğini gözlemleyen eleştirel bir halk sözüdür. Bir makama, zengin bir koruyucuya, siyasi desteğe ya da güçlü bir çevreye yaslananlar, çoğu zaman kendilerini dokunulmaz sanabilir. Bu da onları ölçüsüz konuşmaya, insanları küçümsemeye ve zorbalığa iter. Atasözü bu yapay cesareti hedef alır. Çünkü kişi kendi değeriyle değil, arkasındaki kuvvetle kabarmaktadır. Güç desteği çekildiğinde o kabadayılığın da söneceği ima edilir. Söz, makamın gölgesinde büyüyen kibri ve başkasının kuvvetiyle öne çıkma eğilimini isabetli bir dille eleştirir.
Örnek Cümleler
- Patronuna güvenip herkese tepeden bakıyor; ağası güçlü olanın kulu aşı ölür demişler.
- Ağası güçlü olanın kulu asi olur; o yüzden müdürün gözdesine kimse bir şey diyemiyor.
- Ağası güçlü olanın kulu asi olur derler; güçlü bir patrona yaslanınca herkes herkese kafa tutuyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Arkasında güçlü biri olduğu için herkese sert davranan, kendini dokunulmaz sanan ve kibirlenen insan tipini eleştirir.
Kişinin, kendi gücünden değil dayandığı otoriteden cesaret alarak ölçüsüz ve küstah davranmasını anlatır. Buradaki “kul”, kendi cesaretinden çok ağasının gücüyle kabaran kimseyi temsil eder.
Çünkü günümüzde de makam, para, siyaset ya da çevre desteğiyle başkalarına tepeden bakan insanlara sıkça rastlanır.