Anlamı
çok üzülmek, çok acı duymak:
'Babamın küçük yalısını eşyasıyla satın alan ... bir Meşrutiyet devri mebusunu ziyaret ettiğim zaman ... yüreğim burkulmuştu.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Yüreği burkulmak, çok üzülmek, içinde derin bir acı duymak demektir. Refik Halit Karay'ın babasının küçük yalısını satın alan kişiyi ziyaret ettiğinde yüreğinin burkulduğunu anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp yürek burkmak deyiminin edilgen biçimidir; orada acıyı veren, burada acıyı duyan öne çıkar. İki kalıp aynı olayı iki ayrı yönden anlatır. Burkulma içeride oluşan sessiz bir sıkışmadır; kişi ağlamaz, bağırmaz, yalnızca içinde bir şeyin sıkıştığını duyar. Yüreği burkan şey çoğunlukla bir hatırlatmadır; Karay'ın cümlesinde eski evi başkasının elinde görmek bu işi görür. Kalıp kayıp, özlem ve geçmişe dönük acılar için uygundur. Söz, içte sessiz bir acı duymayı anlatır. Kalıp kayıp ve özlem anlatılırken sıkça kullanılır.
Yüreği Burkulmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Çocukluğunun geçtiği evi yıkılmış görünce yüreği burkulup olduğu yerde kaldı.
- Eski fotoğraflara bakarken yüreği burkulduğunu hiç kimseye belli etmek istemedi.
- Onu o hâlde görenlerin yüreği burkulmuş ama kimse bir şey söyleyememişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok üzülmek, içinde derin bir acı duymak demektir. Burkulma içeride oluşan sessiz bir sıkışmadır; kişi ağlamaz, bağırmaz, yalnızca içinde bir şeyin sıkıştığını duyar. Acı burada sessiz kalır ve dışarı taşmaz.
Yüreği burkulmak, yürek burkmak deyiminin edilgen biçimidir; orada acıyı veren, burada acıyı duyan öne çıkar. İki kalıp aynı olayı iki ayrı yönden anlatmış olur. İki kalıp aynı olayı iki yönden anlatmış olur.
Çoğunlukla bir hatırlatmadır; Refik Halit Karay'ın cümlesinde eski evi başkasının elinde görmek bu işi görür. Kalıp kayıp, özlem ve geçmişe dönük acılar için uygundur. Söz geçmişe dönük acılar için çok uygundur.