Anlamı
heyecanlanmak:
'Kapıda her araba durdukça yüreğim kalkıyordu.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Yüreği kalkmak, heyecanlanmak, tedirgin bir bekleyiş içinde olmak demektir. Refik Halit Karay'ın kapıda her araba durdukça yüreğinin kalktığını anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalkmak fiili buradaki yükselmeyi belirtir; yürek yerinde durmaz, her uyarıyla harekete geçer. Kalıp bu yönüyle yüreği hop etmek deyiminden ayrılır; orada bir anlık ani sıçrama, burada tekrarlanan ve süregelen bir heyecan vardır. Karay'ın cümlesindeki her araba durdukça ifadesi bu sürekliliği açığa çıkarır; kişi beklediği için her seste yeniden heyecanlanır. Sözde umut ve kaygı bir aradadır; beklenen şey iyi de olabilir kötü de. Kalıp bekleyiş, kavuşma ve haber bekleme durumları için uygundur. Söz, tekrarlanan bir heyecan duymayı anlatır.
Yüreği Kalkmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yolun başında beklerken uzaktan görünen her araçla yüreği yeniden kalkıyordu.
- Sınav sonuçları açıklanacağı gün telefon her çaldığında yüreği bir anda kalkıyordu.
- Kapı her vurulduğunda yüreği kalkan kadın soluğunu tutup uzun uzun bekliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Heyecanlanmak, tedirgin bir bekleyiş içinde olmak demektir. Kalkmak fiili buradaki yükselmeyi belirtir; yürek yerinde durmaz, gelen her uyarıyla yeniden harekete geçmiş olur. Yürek yerinde durmaz, her uyarıyla harekete geçer.
Yüreği hop etmekte bir anlık ani sıçrama vardır; yüreği kalkmakta ise tekrarlanan ve süregelen bir heyecan bulunur. Biri bir anda geçer, öteki bekleyiş boyunca sürer.
Umut ile kaygı bir aradadır; beklenen şey iyi de olabilir kötü de. Karay'ın cümlesindeki her araba durdukça ifadesi bu heyecanın nasıl tekrarlandığını açıkça göstermektedir. Beklenen şey iyi de olabilir kötü de.