Anlamı
çok acımak:
'Bir dilenci çocuğuna dayak attığını görmüş, yüreği parçalanmıştı.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yüreği parçalanmak, çok acımak, derin bir üzüntüyle sarsılmak demektir. Reşat Nuri Güntekin'in bir dilenci çocuğuna dayak atıldığını görüp yüreği parçalanan kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Parçalanmak fiili bütünlüğün bozulmasını, dağılmasını belirtir; yürek sağlam kalamamış, acı onu paramparça etmiştir. Kalıp yüreği parça parça olmak deyimiyle aynı anlama gelir; ikisi arasında fark yoktur. Yüreği parçalanan kimse çoğunlukla haksızlığa ya da düşkünlüğe tanık olmuştur; Güntekin'in cümlesindeki dövülen çocuk bu tür bir manzaradır. Sözde acıma ile birlikte bir çaresizlik de bulunur, çünkü kişi çoğu zaman olaya engel olamaz. Kalıp edebî metinlerde ve gündelik konuşmada sıkça geçer. Söz, acıyla paramparça olmayı anlatır. Kalıp edebî metinlerde ve gündelik konuşmada sıkça geçer.
Yüreği Parçalanmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sokakta üşüyen o çocukları görünce yüreği parçalandı ve içeri aldı.
- Haksızlığa uğrayan o zavallı adamın çaresizliği karşısında yüreği büsbütün parçalanmıştı.
- Yüreği parçalanan kadın gözyaşları içinde onlara yardım etmenin yolunu aradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok acımak, derin bir üzüntüyle sarsılmak demektir. Parçalanmak fiili bütünlüğün bozulmasını belirtir; yürek sağlam kalamamış, duyulan acı onu paramparça etmiş gibi düşünülür. Duyulan acı yüreği paramparça etmiş gibi düşünülür.
Anlam farkı bulunmaz; iki söyleyiş aynı durumu anlatır ve birbirinin yerine kullanılabilir. Her ikisinde de acının yüreği bütünlüğünden koparıp dağıttığı düşünülmektedir. İki söyleyiş birbirinin yerine kullanılabilir.
Acıma ile birlikte bir çaresizlik de bulunur, çünkü kişi çoğu zaman olaya engel olamaz. Güntekin'in cümlesindeki dövülen çocuk tam da bu çaresiz acımaya örnek gösterilebilir.