Anlamı
yüze verilen biçimle bir duyguyu belirtmek:
'Osman Nuri Bey umutsuzluğa düşerek sessiz sessiz ağlamaya başlayınca Seniye Hanım onu teselli için hemen güler bir yüz takınmış, aman ne yapıyorsunuz bey, demişti.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Yüz takınmak, yüze verilen bir biçimle bir duyguyu belirtmek, gerçek duygusunu gizleyip başka bir ifade takınmak demektir. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun ağlayan birini teselli için hemen güler bir yüz takınan Seniye Hanım'ı anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Takınmak fiili buradaki yapaylığı belirtir; yüz doğal ifadesini değil, seçilmiş bir ifadeyi taşır. Kalıp bu yüzden bir denetimi anlatır; kişi yüzünü isteyerek biçimlendirir. Bu her zaman olumsuz değildir; Karaosmanoğlu'nun örneğinde olduğu gibi kişi başkasını teselli etmek için de güler yüz takınabilir. Ancak kalıp bir aldatmayı da anlatabilir; gerçek niyetini gizleyen kimse dostça bir yüz takınır. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan çıkar. Sözde bir yapaylık sezilir. Söz, bilerek bir yüz ifadesi almayı anlatır.
Yüz Takınmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İçi ne kadar sıkkın olsa da konukların yanında güler bir yüz takınmayı başarıyordu.
- Kötü haberi gizlemek için sakin bir yüz takınıp odaya girdi ve gülümsedi.
- Ciddi bir yüz takınarak konuşmaya başlayınca herkes dikkatle onu dinlemeye koyuldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yüze verilen bir biçimle bir duyguyu belirtmek, gerçek duygusunu gizleyip başka bir ifade takınmak demektir. Takınmak fiili yapaylığı belirtir; yüz doğal ifadesini değil, seçilmiş bir ifadeyi taşır.
Her zaman olumsuz değildir; Karaosmanoğlu'nun örneğindeki gibi kişi başkasını teselli etmek için de güler yüz takınabilir. Kalıp bir denetimi anlatır, çünkü kişi yüzünü isteyerek biçimlendirir.
Anlatabilir; gerçek niyetini gizleyen kimse dostça bir yüz takınabilir. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan çıkar; sözde her durumda bir yapaylık ve bilinçli bir seçim sezilmektedir.