Anlamı
1) uzun süre cinsel ilişkide bulunmamak; 2) aç kalmak.
Detaylı Açıklama
Abazan kalmak, bağlama göre iki durumu anlatır: uzun süre cinsel ilişkide bulunmamak ya da aç kalmak. Abazan sözcüğü tek başına da kullanılır ve aynı yoksunluğu niteler; halk dilinde yerleşmiş, teklifsiz bir sözcüktür. Kalıp askerlik, gurbet, uzun yolculuk ve kıtlık gibi insanı bir şeyden uzak düşüren durumlarda kurulur. Anlatımı doğrudandır, örtmece taşımaz; söyleyen kişi ne demek istediğini gizlemez. Söylendiğinde yoksunluğun yanında sabırsızlık da duyulur, çünkü bekleyiş uzamıştır. Üçüncü kişi için kurulduğunda alay, kendisi için kurulduğunda yakınma taşır. Abazanlık biçiminde adlaştırılarak da kullanılır. Sözcüğün ses yapısı bu sertliği taşır: kısa, vurgulu ve kaba düşen bir sözdür. Yazı dilinde pek görülmez, konuşmada yaşar.
Örnek Cümleler
- Askerliğin uzun sürdüğü yıllarda izne çıkanların abazan kalmışlığı herkesin bildiği bir şeydi.
- Yolda mahsur kalanlar iki gün boyunca abazan kaldı, kimse yiyecek bulamadı.
- Sabaha kadar çalışıp aç kalınca abazan kalmış gibi saldırdı sofraya.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bedenin iki ayrı gereksinimini: birini yatak, ötekini sofra karşılar. İkisinin ortak yanı, ihtiyacın giderilmemiş olmasıdır. Uzun süre koşulu yalnız birinci anlamda aranır; açlık için bir gecelik yoksunluk da yeter. Hangisinin kastedildiği konuşulan konudan anlaşılır.
Bir durumun sürüp gittiğini bildirir; kişi o hâlin içinde kalakalmıştır. Fiil aynı zamanda istem dışılığı taşır, kimse bu hâli kendi seçmez. Olmak ya da düşmek denseydi kalıp kulağa yabancı gelirdi; yerleşen biçim kalmak ile kurulanıdır.
Söylenmez; birinci anlamı argoya yakın durduğu için resmî konuşmada yeri yoktur. Teklifsiz ortamlarda ise rahatça kurulur. İkinci anlamıyla söylendiğinde bile sözcük aynı kaldığı için yanlış anlaşılma tehlikesi sürer.