Anlamı
çıkarına düşkün kimselerin arkadaşlığı işi bitinceye kadardır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, çıkarına düşkün insanların dostluğunun ya da bağlılığının iş bitene kadar sürdüğünü anlatır. Kişi bir ihtiyacını karşılayana kadar yakın görünür, işi görülünce de gözü yola düşer; yanı bulunduğu yerden ayrılmaya, başka çıkara yönelmeye hazırdır. Bu yüzden atasözü vefasız, menfaatçi ve geçici yakınlıklar hakkında söylenir. Sözün içinde insan ilişkilerine dair önemli bir gerçekçilik vardır. Her yakınlık samimiyetten doğmaz; bazıları ihtiyaç bitene kadardır. Karın doyunca pabuca bakmak, yanı yola çıkmaya hazırlanmak, bu geçiciliği çok güçlü şekilde anlatır. Atasözü insanı temkinli olmaya çağırır. Kimin gerçekten dost, kimin sadece çıkar peşinde olduğunu ayırt etmenin önemini vurgular. Böylece menfaat ilişkilerinin sıcaklık görüntüsü altında ne kadar kısa ömürlü olduğunu hatırlatır.
Örnek Cümleler
- İşi bitince ortadan kayboldu, tam da abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır.
- Menfaat dostluğu uzun sürmez; abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır.
- Bize yardım ederken çıkarı vardı; işi bitince kayboldu, abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çıkarı için yakın duran, işi bitince uzaklaşan, vefası zayıf ve menfaatçi insan tipini anlatır. Sözün içinde insan ilişkilerine dair önemli bir gerçekçilik vardır.
Her yakınlığın gerçek dostluk olmadığını, bazı ilişkilerin yalnız ihtiyaç bitene kadar sürdüğünü söyler. Bu yüzden atasözü vefasız, menfaatçi ve geçici yakınlıklar hakkında söylenir.
Çünkü insanın, kendisine yaklaşan herkesin samimi olmadığını bilip menfaat ilişkilerini ayırt etmesi gerektiğini hatırlatır. Bu atasözü, çıkarına düşkün insanların dostluğunun ya da bağlılığının iş bitene kadar sürdüğünü anlatır.