Anlamı
geçim konusunda kimse kimseye yük olmamalıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, kardeşlik bağının güçlü ve doğal olduğunu; ancak ekonomik konularda herkesin kendi imkânı ve sorumluluğu olduğunu anlatır. Yakınlık, sevgi ve akrabalık başka şeydir; geçim yükünü sürekli bir başkasına bindirmek başka şeydir. Söz, özellikle para, borç, miras ve geçim meselelerinde sınır bilmenin önemine dikkat çeker. Kardeşler birbirini sever, destekler, kollayabilir; ama bu, birinin ötekinin sırtından yaşaması anlamına gelmemelidir. Atasözünün temelinde hem gerçekçilik hem de ilişkiyi koruma kaygısı vardır. Çünkü parasal meseleler kardeşliği bile zedeleyebilir. Bu yüzden ekonomik bağımsızlık ve ölçü tavsiye edilir. Sevgiyle çıkar işlerini birbirine karıştırmamak gerektiğini hatırlatır. Akrabalık bağını hiç küçültmeden, maddi sorumluluğun herkes için kişisel olduğunu açıkça söyler.
Örnek Cümleler
- Kardeşiz ama hesabı ayrı tutalım; Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmış.
- Her ay ondan para istemesi doğru değil; Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmış.
- Dükkânı bölüşürken her şeyi kâğıda yazdılar; Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmış.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Herkesin kendi geçimini simgeler. Kardeşlik bağı yerinde durur; ama para ayrı tutulur. Benzetme, sevgi ile hesabın aynı yerde toplanmaması gerektiğini gösterir; söz bu ayrımı kurar.
Zayıflatmaz; tersine korumaya çalışır. Para meselesi yakınlığı zedeleyebildiği için sınır çizilir. Amaç bağı kesmek değil, geçim yükünü kimsenin sırtına yıkmamaktır. Söz bunu açıkça söyler ve ilişkiyi korur.
Yasaklamaz. Zor günde el uzatmak başka, geçimini sürekli başkasına yüklemek başkadır. Söz yalnız ikincisine karşıdır; gönüllü yardımın önüne hiçbir biçimde geçmez. Ölçü, geçim yükünün kalıcı olarak devredilmemesidir.