Atasözü

Aç Doymam, Tok Acıkmam Sanır Ne Demek?

Anlamı

aç insan elde ettiğinden çoğunu ister, varlıklı insan ise daha fazlasını ister.

Detaylı Açıklama

Aç doymam, tok acıkmam sanır atasözü, aç insanın elde ettiğinden çoğunu istediğini, varlıklı insanın ise daha fazlasını istediğini anlatır. Söz iki kişiyi yan yana koyar: biri yoksul, öteki varlıklıdır. Yoksul eline geçenle yetinmez, daha fazlasına uzanır. Varlıklı da elindekiyle kalmaz; onun isteği de bitmez. Atasözüne göre istek, insanın hâli ne olursa olsun sona ermez. Söz bir ücret pazarlığında, bir miras paylaşımında ya da bir aile sohbetinde akla gelebilir. Konuşan bu gözlemi bir yakınma, bir alay ya da bir uyarı olarak söyleyebilir. Atasözü iki tarafı aynı ölçüyle tartar; yoksulun da varlıklının da isteğini sınırsız bulur. Kuruluşta iki birinci kişili yargı yan yana durur: doymam ve acıkmam.

Örnek Cümleler

  1. Maaşına zam alan işçi daha fazlasını isterken fabrikanın sahibi de kârını artırmanın yolunu arıyordu; aç doymam, tok acıkmam sanır.
  2. Mirastan payını alan yoksul kardeş evi de istedi, zengin ağabey bahçeyi de üstüne geçirmeye çalıştı; aç doymam, tok acıkmam sanır.
  3. Kirasını zor ödeyen kadın pazarda indirim bulunca bir sepet daha doldurdu, üç dükkânı olan komşusu dördüncüyü açmaya hazırlanıyordu; aç doymam, tok acıkmam sanır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İki kişiyi anlatır: aç insanı ve varlıklı insanı. Atasözüne göre aç insan elde ettiğinden çoğunu ister; varlıklı insan da elindekiyle yetinmez, daha fazlasını ister. Söz ikisini aynı bitmeyen istek üzerinden birleştirir.

Sanmak, bir şeyi gerçekte öyle olmadığı hâlde öyle düşünmektir. Atasözünde aç doymayacağını, tok acıkmayacağını sanır; iki yargı da sanmak fiiline bağlanır. Sözlük bu sanının nereden geldiğini açıklamaz, yalnız ikisinin de daha fazlasını istediğini söyler.

Bu atasözü, derdi olmayan kişinin başka bir şey istemediğini söyler; azla yetinmeyi anlatır. Aç doymam, tok acıkmam sanır ise yoksulun da varlıklının da daha fazlasını istediğini söyler. İki söz istek konusunda karşıt iki tutumu gösterir.