Anlamı
bir güçlüğü yenmek için başka bir güç yola başvurulmalıdır.
Detaylı Açıklama
Acı acıyı keser, su sancıyı atasözü, bir güçlüğü yenmek için başka bir güç yola başvurmak gerektiğini anlatır. Yumuşak yollar iş görmediğinde sert olanı denenir; büyük dert ancak dengi bir karşılıkla durdurulur. Söz bu yüzden kolay yolu değil, sonuç alanı öğütler. Büyük bir borcu kapatmak için elden bir mal çıkarmak, dağılmış bir düzeni sert bir kararla toparlamak, ağır bir derdi ağır bir tedbirle karşılamak bu ölçüye girer. Göze alınan şey de acıtır, ama asıl derdi durdurur. Halk tecrübesi burada çarenin derdin ağırlığına göre seçilmesini ister; hafif bir tedbirle büyük bir dert kesilmez. Kolay yoldan kurtulmayı umana söylendiğinde sözde açık bir uyarı duyulur.
Örnek Cümleler
- Dağılan ekibi ancak sert bir kararla toparlayabildi; acı acıyı keser, su sancıyı.
- Ağrıyı dindiremeyen ilacı bırakıp dişini çektirmeye razı oldu; acı acıyı keser, su sancıyı.
- Büyük borcu kapatmak için babadan kalma küçük dükkânı gözden çıkardı; acı acıyı keser, su sancıyı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Biri özne, öteki nesne olarak durur: acı acıyı keser. Aynı sözcüğün iki görevde bulunması, çarenin de dertle aynı cinsten olduğunu gösterir. Başka bir sözcük konsaydı bu ayniyet kaybolur, sözün mantığı da dağılırdı.
Yüklem düşmüştür; su sancıyı denir, keser sözcüğü birinciden ödünç alınır. Eksiltili yapı sözü kısaltır ve iki yarıyı birbirine bağlar. Tam söylenseydi ölçü uzar, uyak da bu kadar belirgin duyulmazdı.
Yargıyı tek bir örneğe bağlı bırakmamak için. Birinci yarıda dert acı, çare acıdır; ikinci yarıda dert sancı, çare sudur. Aynı kalıbın iki kez kurulması hükmü genelleştirir. Suyun niçin seçildiği ise sözde açıklanmaz; kalıp gerekçe vermez, örnek verir.