Anlamı
isteklerini uygun bir biçimde söylemesini bilen kimse, onları önünde sonunda elde eder.
Detaylı Açıklama
Açık ağız aç kalmaz atasözü, isteğini uygun ve açık biçimde dile getirmeyi bilen kişinin sonunda ihtiyacını karşılama şansı bulacağını anlatır. Buradaki “açık ağız” gevezelik değil; derdini anlatabilen, istemeyi bilen, çekinmeden ama uygun şekilde kendini ifade eden kişi anlamındadır. İnsan bazen ihtiyacını söylemediği, yardım istemediği ya da hak talebinde bulunmadığı için mahrum kalır. Atasözü bu nedenle, yerinde ve ölçülü ifade gücünü önemser. Günlük hayatta hakkını aramayı bilmeyen, çekingenlik yüzünden geri planda kalan kişilere öğüt verirken kullanılabilir. Aynı zamanda toplumsal ilişkilerde iletişimin ne kadar belirleyici olduğunu da gösterir. İhtiyacın görülmesi için önce anlaşılır kılınması gerekir. Bu söz, suskunlukla mağduriyet arasında bağ kurarken; doğru ifade ile sonuca ulaşma arasında da bir köprü kurar. Konuşmanın yalnız çokluk değil, ihtiyaç anında doğru kullanım meselesi olduğunu anlatan pratik ve akılda kalıcı bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- İhtiyacını söyle ki karşılansın; açık ağız aç kalmaz, susan geride kalır.
- Açık ağız aç kalmaz; ne istediğini söylersen yardım ederiz, susarsan bilemeyiz.
- Açık ağız aç kalmaz, zam istemeyen maaşından şikâyet etmeye devam eder.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Derdini anlatabilen kişiyi karşılar; çok konuşanı değil. Ağız burada konuşma yetisinin yerine geçer, parça bütünü anar. Açık sıfatı da çekinmeden söyleyebilmeyi bildirir; gevezelik anlamı sözün dışında kalır.
Sonucu bir güvence gibi vermek için. Aç kalmaz demek, eninde sonunda karşılık bulur demektir. Doyar denseydi söz bir vaat olurdu; olumsuz biçim ise yalnız yoksunluğun önüne geçildiğini bildirir.
Çekingenliği yüzünden istemeyen, hakkını aramayan kişiye söylenir. Uyarı susana yöneltilir, konuşana değil. Söz bir azarlama taşımaz; yol gösterir ve susmanın bedelini hatırlatmakla yetinir. Kimin söylediği ise sözde anılmaz.