Anlamı
bütçenin gider fazlasını, para sağlayarak ortadan kaldırmak.
Detaylı Açıklama
Açık kapamak, bütçede ya da hesapta ortaya çıkan gider fazlasını para bularak ortadan kaldırmaktır. Buradaki açık, giderin gelirden çok olduğu kısımdır; kapamak ise aradaki farkı karşılayıp dengeyi yeniden kurmayı bildirir. Ek gelir bulunur, borç alınır, harcama kısılır ya da yeni bir kaynak yaratılır; kalıp hangisinin seçildiğini söylemez. Söz aile bütçesinden devlet bütçesine kadar her ölçekte kurulur ve hep para işini anlatır. Muhasebe terimi gibi görünse de gündelik dilde geçim baskısını da taşır; açık kapamak çoğu zaman bir telaşla, bir hesap kitapla birlikte anılır. Kalıp bir suçlama da taşımaz: açığın kimin yüzünden doğduğu sorulmaz, yalnız kapatılması gerektiği bildirilir. Kapandıktan sonra hesabın yeniden açık vermeyeceğinin güvencesi de verilmez.
Örnek Cümleler
- Belediye yıl sonunda açık kapamak için meclisten ek bütçe istemek zorunda kaldı.
- İki yıldır açık kapamak uğruna makine yenilemesini erteliyorlar, tezgâhlar iyice eskidi.
- Fabrika açık kapamak amacıyla yol kenarındaki boş arsasını aceleyle satışa çıkardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu biçim eksiz kurulur ve yalnız para işini anlatır. Açığını kapamak ise iyelik eki alır, kişinin kusurunu da kapsar. Ek düştüğünde kalıp daralır; hesaptaki fark dışında bir anlam taşımaz olur.
Kalıp yöntemi söylemez, yalnız farkın giderildiğini bildirir. Hangi yolun seçildiği cümlenin devamında anlatılır. Bu sessizlik kalıbı esnek kılar; aynı söz her ölçekteki hesap için kurulabilir ve yöntemden bağımsız kalır.
Kişi de olabilir, kurum da: aile, şirket, belediye, devlet. Ölçü bir bütçenin bulunmasıdır; hesabı olan her taraf açık kapatabilir. Öznenin büyüklüğü kalıbı değiştirmez, aynı biçim her ölçekte kurulur.