Anlamı
yoksulluk içinde bulunan kimsenin bir eksiği giderilse başka bir eksiği kendini gösterir.
Detaylı Açıklama
Açın kursağına çörek dayanmaz atasözü, büyük yoksunluk içindeki kişinin yalnız tek bir ihtiyacını karşılamanın çoğu zaman yetmeyeceğini, bir eksiği giderilince başka bir eksiğinin hemen kendini göstereceğini anlatır. Burada çörek, geçici bir rahatlama sağlayan nimeti; kursak ise insanın derin ihtiyaç alanını temsil eder. Aç olanın kursağına bir çörek inse bile, yaşamındaki genel eksiklikler bitmediği için huzur kalıcı olmaz. Atasözü bu yüzden yoksulluğun tek boyutlu olmadığını anlatır. Günlük hayatta büyük sıkıntı yaşayan kişilere verilen sınırlı yardımın, sorunun tamamını çözemeyeceğini vurgulamak için kullanılabilir. Aynı zamanda insan ihtiyaçlarının birbirine bağlı olduğunu da söyler; bir alandaki eksik giderilse bile diğer alanlar eksikse tam rahatlık oluşmaz. Bu söz, yoksulluğun derinliğine ve yüzeysel çözümlerin sınırlılığına işaret eder. Geçici rahatlamayla kalıcı çözüm arasındaki farkı gösteren, sosyal gerçeklik duygusu güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Bir ihtiyacı karşılandı ama başka dert çıktı; açın kursağına çörek dayanmaz.
- Açın kursağına çörek dayanmaz; borcunu kapattı kapamadan yeni bir sıkıntı çıktı.
- Açın kursağına çörek dayanmaz; bir sorun çözülmeden öbürü kapıya dayanıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kuşlarda yemin biriktiği keseyi karşılar; insan için mecazen mide yerine kullanılır. Sözcük halk dilinde yaşar. Mide denseydi anlatım düzleşir, sözün eski ve somut tadı kaybolurdu. Kuş sofrasından alınan bu sözcük insana taşınmıştır.
Yetmemeyi, tükenmeden kalamamayı bildirir; direnmeyi değil. Çörek kursakta durmaz, hemen biter. Aynı kullanım para dayanmaz ve kumaş dayanmaz sözlerinde de görülür; hepsinde çabuk tükenme anlatılır. Fiilin öznesi de çöreğin kendisidir.
Küçük ve tek seferlik bir nimet olduğu için. Bir somun ya da çuval denseydi verilen şey yeterli görünürdü. Çörek bir öğünü bile karşılamaz; sözün ölçüsü işte bu küçüklükten doğar.