Anlamı
insan sıkıntıya katlanır da açlığa katlanamaz.
Detaylı Açıklama
Acıyan uyumuş, acıkan uyumamış atasözü, bazı sıkıntıların zamanla dinse de açlığın doğrudan ve ertelenemez bir ihtiyaç olarak insanı en çok zorlayan dertlerden biri olduğunu anlatır. Fiziksel acı ya da başka bazı rahatsızlıklar insanı yorsa bile, açlık çok daha ısrarlı ve dayanması güç bir hal olarak düşünülür. Bu yüzden atasözü, temel ihtiyaçların önemini vurgular. İnsan aç kaldığında yalnızca bedeni değil, sabrı, düşüncesi ve ruh hali de etkilenir. Halk bilgeliğinde açlık, insanı çaresiz bırakan en sert gerçeklerden biridir. Söz kimi zaman doğrudan yoksulluğu, kimi zaman da ihtiyaçların ertelenemeyeceğini anlatmak için kullanılır. Duygusal ya da sosyal meseleler bir ölçüde sabredilebilir görünse de, açlık hemen çözüm ister. Atasözünün gücü de bu yalın karşılaştırmadan gelir. İnsan doğasının sınırlarını gerçekçi biçimde hatırlatır. Temel gereksinimler karşılanmadan yüksek beklentiler kurmanın zor olduğunu söyleyen, hayatın maddi temelini göz ardı etmeyen güçlü halk sözlerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Akşama kadar bir şey yemeyen çocuklar huzursuzlanınca acıyan uyumuş, acıkan uyumamış dedi.
- Teyzem telefonda "acıyan uyumuş, acıkan uyumamış" diye bizi uyardı.
- Öğretmenimiz tahtaya dönerek "acıyan uyumuş, acıkan uyumamış" dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Açlığın, insan için en zor katlanılan ve ertelenmesi güç sıkıntılardan biri olduğunu vurgular. Fiziksel acı ya da başka bazı rahatsızlıklar insanı yorsa bile, açlık çok daha ısrarlı ve dayanması güç bir hal olarak düşünülür.
Daha çok gerçek açlık için kullanılır ama temel ihtiyaçların önemini anlatan daha geniş bağlamlarda da değerlendirilebilir.
Önce insanın temel gereksinimlerinin karşılanması gerektiği, aksi halde başka şeylerin ikinci planda kalacağı mesajını verir.