Anlamı
'herhangi bir durumun gerçekleşmemesi durumunda, kendisinin insan sayılamayacağı' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Adam değilim sözü, konuşan kişinin kendi iddiasını güçlendirmek, söylediği şeyin gerçekleşmemesi halinde kendisini ağır biçimde yargılamaya razı olduğunu göstermek için kullandığı iddialı bir ifadedir. Bu kalıp günlük dilde yemin kadar kesin ama çoğu zaman daha halk ağzına yakın, daha duygulu bir güvence biçimi gibi işlev görür. Kişi burada gerçekten kendisini değersiz saydığını söylemez; asıl amaç, sözünün ne kadar ciddi olduğunu karşı tarafa hissettirmektir. Özellikle tartışmalarda, meydan okuma anlarında, bir iddiayı savunurken ya da bir sonucun kesinliğine çok inanıldığında kullanılır. İçinde hem kararlılık hem de yüksek duygusal ton vardır. Bu yüzden sakin ve resmi ortamlardan çok, sıcak konuşma dilinde yer bulur. Bazen abartılı, bazen samimi, bazen de öfke yüklü duyulabilir. Sözün etkisi, kişinin kendi itibarını ortaya koyarak inandırıcılık kurmaya çalışmasından gelir. Halk dilinde kesinlik, meydan okuma ve iddia duygusunu güçlü biçimde taşıyan kalıplardan biridir.
Örnek Cümleler
- Bu işi yarına bitirmezsem adam değilim dedi.
- Takımın kazanacağına o kadar emindi ki adam değilim diye ortaya çıktı.
- Komşu bu hale bakıp adam değilim diye söylendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, asıl amaç kendini küçümsemek değil; iddiasının ya da sözünün ciddiyetini abartılı biçimde vurgulamaktır. Bu kalıp günlük dilde yemin kadar kesin ama çoğu zaman daha halk ağzına yakın, daha duygulu bir güvence biçimi gibi işlev görür.
İddia ortaya koyarken, söz verirken, bir sonucu kesin gördüğünü belirtirken ya da meydan okurken kullanılır.
Çünkü kişi kendi itibarını ortaya koyarak, dediğinin gerçekleşeceğine ne kadar inandığını göstermeye çalışır. Halk dilinde kesinlik, meydan okuma ve iddia duygusunu güçlü biçimde taşıyan kalıplardan biridir.