Anlamı
layık olmadığı, hak etmediği hâlde kişinin beklentisi daha fazla olduğu durumlarda kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir kişinin hak etmediği ya da layık olmadığı hâlde kendisine verilen şeyin aslında ona fazlasıyla yeterli olduğunu anlatmak için kullanılır. Çoğu zaman beklentisi aşırı bulunan, nankörlük eden veya elindekinin kıymetini bilmeyen kimselere yönelik bir serzeniş taşır. Yanı sözün merkezinde “sana verilen bile fazla” düşüncesi vardır. Bu nedenle hafif küçümseme, sert eleştiri ve ölçü dersi içerir. Gündelik hayatta ikram, maaş, ilgi, fırsat, tolerans ya da muamele gibi konularda duyulabilir. Söz, karşı tarafın layık olmadığı hâlde daha fazlasını istemesini yadırgar. İnsanların değer bilmesini ve haddini tanımasını öğütleyen bir yan taşır. Bu yüzden çoğu zaman öfkeli veya kırgın bir tonla söylenir. Haksız beklentiye karşı sınır çizen kısa ama keskin bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Bu kadarına bile şükretmiyor, adam olana çok bile.
- Yaptığına bakınca gördüğü ilgi ona çok bileydi.
- Hak etmediği hâlde verilen fırsata burun kıvırdı, adam olana çok bile.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin hak etmediği bir şeyi almasına rağmen daha fazlasını istemesi veya elindekinin kıymetini bilmemesi durumunda söylenir.
Çünkü söz, karşı tarafın beklentisini haksız bulur ve ona verilenin bile layık olduğundan fazla olduğunu ima eder.
Kırgınlık, sitem, kızgınlık ve ölçü bilmezliğe karşı tepki duygusu baskındır. Bu söz, bir kişinin hak etmediği ya da layık olmadığı hâlde kendisine verilen şeyin aslında ona fazlasıyla yeterli olduğunu anlatmak için kullanılır.