Anlamı
arandığında bulunabileceği, oturduğu yeri bildirmek:
'Kendisi, soracak olurlarsa Hayrettin Ağa'nın adresini vermesini söyledi.' -M. Yesari.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin arandığında ya da gerektiğinde bulunabileceği yeri bildirmesi anlamında kullanılır. Temel olarak bir yerin açıkça gösterilmesi, haberleşme ve ulaşılabilir olma durumudur. Günlük dilde fiziksel adres vermek, nerede kalındığını bildirmek veya iletişim kurulabilmesi için iz bırakmak anlamlarını taşır. Bazen daha geniş biçimde, geride dönülebilecek bir bağlantı noktası bırakmayı da ifade eder. İnsan ilişkilerinde güven ve süreklilikle de ilgilidir; çünkü adres bırakmak, kaybolmamak ve gerektiğinde bulunabilir olmak demektir. Resmî işlemlerde, misafirlikte, ticarette veya yolculukta sık duyulur. Deyimin etkisi, kişinin varlığını belli bir yere bağlaması ve yokluğunda bile ulaşılabilir olmasını anlatmasından gelir. Haberleşme kültürünün çok temel ama önemli bir davranışını sade biçimde özetler.
Örnek Cümleler
- Şehirden ayrılmadan önce komşusuna yeni adresini bıraktı, gerekirse ulaşsınlar diye.
- Bir sorun çıkarsa diye kapıcıya adres bıraktılar, telefon numarasını da yazdırdılar.
- Köyden ayrılan misafir, kendisini arayacaklar diye arkasında bir adres bırakmayı unutmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yalnız ev adresi için değil; kalınan yer, iş yeri ya da kendisine ulaşılabilecek bir kişi de bu kalıpla bildirilebilir. Asıl vurgu arandığında bulunabilir olmaktır, verilen bilginin türü ikinci plandadır.
İkisi büyük ölçüde aynı işi görür; sözlükte adres göstermek ve adres vermek biçimleri de aynı karşılıkla verilir. Bırakmak, kişinin ayrılırken geride bir iz bırakması nüansını biraz daha öne çıkarır.
Olumsuz biçimi, kişinin ardında ulaşılacak bir iz bırakmadan gittiğini anlatır. Bunun sebebi bulunmak istememek olabileceği gibi aceleyle çıkmak ya da unutmak da olabilir; kalıp sebebi söylemez. Sitem tonu da söyleyenin durumundan gelir.