Anlamı
birine karşı gösteriş yapmak:
'Yanındaki kıza afi yapmak için onun önüne, dilenciye sadaka verir gibi bahşiş fırlatan bir züppeyi, bıraksalar öldürecekti.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birine karşı gösteriş yapmak, kendini olduğundan havalı, etkileyici veya üstün göstermeye çalışmak anlamında kullanılır. Afi kesmekte asıl amaç iş yapmak değil, görünmek ve karşı tarafta etki bırakmaktır. Kişi bazen kıyafetiyle, bazen tavrıyla, bazen para harcayışıyla, bazen de konuşmasıyla "bak ben buyum" demeye çalışır. Bu yüzden deyim, içi dolu bir saygınlıktan çok dışarıya dönük bir hava yapma davranışını anlatır. Günlük dilde özellikle gençler arasında, erkeklik gösterisi, hava atma ve dikkat çekme bağlamlarında sık rastlanır. Burada hafif bir küçümseme vardır; çünkü kişi çoğu zaman doğal değil, yapay bir etki üretmeye uğraşmaktadır. Gerçek değer kendini bağırarak göstermez; afi kesmek ise tam tersine sahne kurar. Deyim, gösteriş ile saygınlık arasındaki farkı net biçimde hissettirir. Kimi zaman komik, kimi zaman rahatsız edici bulunan bu tavır, özü olmayan şişirilmiş görüntüye işaret eder.
Örnek Cümleler
- Yeni aldığı arabayla mahallede tur atıp tanıdık tanımadık herkese afi kesti.
- Kızın önünde afi kesmek için hesabı sormadan ödedi, sonra pişman oldu.
- İşi bilmediği belliydi ama toplantı boyunca afi keserek konuşup durdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birine karşı gösteriş yapma, hava atma ve olduğundan etkileyici görünme çabasını anlatır. Sözlükte doğrudan birine karşı gösteriş yapmak biçiminde verilir; yani gösterinin mutlaka bir izleyicisi vardır.
Etmez; özgüven kendini kanıtlama gereği duymazken afi kesen kişi tam da bunu yapar. Sözde eleştiri ve hafif alay bulunur, çünkü tavrın ardında karşılığı olmayan bir iddia sezilir.
Denir; sözlükte kesmek, satmak ve yapmak biçimleri aynı karşılıkla verilir. Üçü de aynı gösteriş tavrını anlatır; hangisi seçilirse seçilsin cümledeki eleştiri tonu değişmez. Seçim anlamı değil, yalnız söyleyişi etkiler.