Anlamı
ilgi çekmek:
'Bu sahneyi mangalın başında Havva Hanım bize kaç defa tekrar etti, hatırlayamam. Ama her defasında bizde büyük bir alaka uyandırıyordu.' -H. E. Adıvar. 'Yahu, biz bu hanımın sadece elini öpebilmek için ne yapacağımızı bilemez ve alakasını çekemezdik.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin, olayın, sözün ya da görüntünün insanların dikkatini üzerine toplaması anlamında kullanılır. Alaka çekmek yalnızca görülmek demek değildir; merak uyandırmak, konuşulmak, dönüp tekrar bakılmak ve zihinde yer etmek de bu kapsamın içindedir. Bazen görünüş, bazen başarı, bazen sıra dışı bir davranış, bazen de anlatım biçimi alaka çeker. Bu yüzden deyim çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. Halk dilinde ve yazı dilinde, etkileyici olanı öne çıkaran sade ama güçlü bir ifadedir. Bir şeyin alaka çekmesi, onun mutlaka değerli olduğu anlamına gelmez; kimi zaman yalnızca sıra dışılığıyla da dikkat toplayabilir. Ancak çoğu durumda ifade, insanlarda bir yankı uyandıran unsura işaret eder. Deyim bu yönüyle iletişim, sanat, toplumsal görünürlük ve kişisel etki alanlarında sık kullanılır. Kalabalık içinde fark edilmek, söz kalabalığında öne çıkmak ya da bir işin başkalarının zihnine takılması hep bu çerçevededir. Görülmekten öte, dikkati üzerine toplamak demektir.
Örnek Cümleler
- Vitrindeki el yapımı saat geçenlerin alakasını çekti, dükkân bir anda doldu.
- Konuşmasındaki sade dil ve içten anlatım salondaki herkesin alakasını çekti.
- Kitabın kapağı raflarda alaka çekti ama içeriği okuru pek tutmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Farklıdır. Görülmek bakışın üstüne düşmesidir; alaka çekmek ise merakı harekete geçirmek, dikkati üzerine toplamaktır. Ölçü, ilginin toplanmış olmasıdır; bunun ne kadar sürdüğü kalıbın konusu değildir.
Öyle olması gerekmez. Sıra dışı, şaşırtıcı ya da alışılmadık olan da dikkat toplar. Deyim yalnız ilginin toplandığını bildirir; toplanan şeyin niteliği hakkında bir yargı vermez.
Kişi de olay da nesne de olabilir. Bir görünüş, bir başarı, bir söz ya da bir davranış dikkati üzerine toplayabilir; kalıp özne bakımından bir sınır tanımaz.