Anlamı
zengin olarak düşünülen kişiden anılmaya değer bir bağış beklenir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, zengin ya da eli açık olduğu düşünülen kişilerden belirgin ve cömert bir yardım beklendiğini anlatır. Toplumda maddi gücü olan kimsenin daha çok vermesi, daha büyük bağış yapması veya eli sıkı davranmaması gerektiği düşüncesi bu sözün temelinde yer alır. Günlük hayatta düğün, yardım toplama, bağış, misafir ağırlama ve zenginlik konuşulurken kullanılabilir. Atasözü bazen gerçek bir beklentiyi, bazen de hafif alaycı bir baskıyı taşır. Türkçede zenginliğin beraberinde getirdiği sosyal sorumluluk beklentisini anlatan yerleşik atasözlerinden biridir. Bu yönüyle yalnızca maddi durumdan söz etmez; aynı zamanda toplumun cömertlik ölçüsünü ve güçlü olanın daha çok sorumluluk alması gerektiği düşüncesini de yansıtır. Özellikle düğünlerde, bağış toplantılarında ve yardım kampanyalarında varlıklı kişilerin cömert davranması beklenirken bu söz hatırlatılır.
Örnek Cümleler
- Ağanın eli tutulmaz, ondan güzel bir bağış beklenir.
- Mahalle yardımı için herkes aynı şeyi söyledi: ağanın eli tutulmaz.
- Zengin adamın eli sıkı olmasın, ağanın eli tutulmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İkisini de taşıyabilir; hem zengin kişiden cömertlik beklentisini hem de bu beklentinin toplumsal baskı yönünü anlatabilir.
Bağış, yardım, düğün, toplu katkı ve maddi destek beklenen durumlarda daha sık söylenir. Toplumda maddi gücü olan kimsenin daha çok vermesi, daha büyük bağış yapması veya eli sıkı davranmaması gerektiği düşüncesi bu sözün temelinde yer alır.
Genellikle cömertliğe teşvik eden bir yönü vardır, ancak bazen hafif alaycı biçimde de kullanılabilir. Bu atasözü, zengin ya da eli açık olduğu düşünülen kişilerden belirgin ve cömert bir yardım beklendiğini anlatır.