Anlamı
kuvvetli kimselerin suçları yanındakilere yüklenir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, güçlü bir kimsenin çevresinde bulunanların çoğu zaman onun gölgesinde yanlış işlere sürüklendiğini ya da işlenen suçların onların üstüne kaldığını anlatır. Kuvvet sahibi olan kişi kendini korumayı başarırken, onun adına hareket eden ya da ona güvenerek ileri çıkanlar bedeli ödeyen taraf olabilir. Sözün vurgusu yalnızca suçun paylaşımı değil, güç ilişkilerinin adaleti nasıl bozabildiğidir. İnsan bazen nüfuzlu birine yaslanınca kendini emniyette sanır; fakat tehlike anında ilk gözden çıkarılan yine kendisi olur. Atasözü bu yüzden körü körüne bağlılık ve çıkar ortaklığı konusunda uyarıcıdır. Güçlüyle yakın görünmek kısa vadede avantaj gibi dursa da, sorumluluk ve risk çoğu zaman aşağıya yıkılır. Başkasının gücüne sığınarak hareket eden kişi, sonunda kendi hesabını veremeyeceği işlerin içinde kalabilir. Bu nedenle akıl, mesafe ve kişisel sorumluluk burada en önemli ölçüdür.
Örnek Cümleler
- Patron işin içinden sıyrıldı, ceza çalışanlara kaldı; ağası güçlü olanın kulu suçlu olur.
- Ağası güçlü olanın kulu suçlu olur; patronun hatası her zaman bize yükleniyor.
- Denetimde eksik çıkınca imzayı atan memur açığa alındı, müdüre hiçbir şey olmadı; ağası güçlü olanın kulu suçlu olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sorumluluğun aşağı kaymasını anlatır. Kaynağa göre kuvvetli kimselerin suçları yanındakilere yüklenir; kalıp suçun kimde doğduğunu değil, kimde kaldığını bildirir. Yakınlık burada bir kazanç değil, bir risktir; atasözü bunu bir uyarı gibi söyler.
Çünkü güçlü olanın kendini koruyacak imkânı vardır; hesap sorulduğunda görünen taraf aşağıdakidir. Kul sözcüğü de bağımlılığı bildirir: karar onun değildir, ama sonuç onundur. Atasözü bu ayrımı tek cümleye sığdırır.
Siyasette, iş hayatında ya da güçlü bir çevrenin yanında yer alırken yapılan hataların alt kademedekilere yüklenmesi biçiminde yorumlanabilir. Sorumluluğun aşağı doğru itilmesi bugün de sık görülür.