Anlamı
dişli birine dayanan, güvenen kişi herkese kafa tutar, kabadayıca davranır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, arkasında güçlü, etkili ya da korkulan bir kişi bulunan kimselerin çoğu zaman ölçüyü kaçırıp kendilerini olduğundan büyük görmeye başladığını anlatır. Buradaki “sarhoş gezer” ifadesi gerçek içki sarhoşluğunu değil, güçten cesaret alıp kendinden geçmeyi, taşkınlaşmayı ve sınır bilmemeyi simgeler. İnsan kendi kuvvetiyle değil de dayandığı otoritenin gölgesiyle hareket ettiğinde, çoğu zaman herkese üstten bakma eğilimi gösterir. Atasözü, güce yakınlığın karakteri bozucu etkisini eleştirir. Bu kişiler kendi başına aynı cesareti gösteremeyecekleri halde, destek gördükleri için saldırganlaşabilir. Bu yüzden söz, sadece kabadayılığı değil, ödünç alınmış cesareti de hedef alır. Başkasının yiğitliğiyle kabarmak gerçek yiğitlik değildir. Halk bu sözü, makamın, nüfuzun veya kuvvetli bir haminin çevresindeki kişilerin nasıl taşkınlaşabildiğini anlatmak için kullanır. Dışarıdan bakıldığında özgüven gibi görünen şeyin, çoğu zaman başkasının gölgesinde büyüyen yapay bir cesaret olduğu unutulmamalıdır.
Örnek Cümleler
- Müdürüne güvenip herkese tepeden konuşuyor; ağası yiğit olanın etbaı sarhoş gezer.
- Ağası yiğit olanın etbaı sarhoş gezer; müdür sert değil diye çalışanlar istediğini yapıyor.
- Ağası yiğit olanın etbaı sarhoş gezer; o abi varken kim onun adamlarına söz söyleyebilir ki?
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek sarhoşluğu değil, güçten cesaret alarak taşkınlaşmayı, ölçüsüzleşmeyi ve kendini kaybetmeyi anlatır. İnsan kendi kuvvetiyle değil de dayandığı otoritenin gölgesiyle hareket ettiğinde, çoğu zaman herkese üstten bakma eğilimi gösterir.
Kendi değeriyle değil, arkasındaki güçlü kişiye güvenerek küstahlaşan ve başkalarına tepeden bakan tavrı eleştirir. Bu atasözü, arkasında güçlü, etkili ya da korkulan bir kişi bulunan kimselerin çoğu zaman ölçüyü kaçırıp kendilerini olduğundan büyük görmeye başladığını anlatır.
Çünkü modern iş hayatında, siyasette ve sosyal çevrelerde de güçlü birinin himayesiyle taşkınlaşan insanlara sıkça rastlanır.