Anlamı
tartıda ağır gelmek.
Detaylı Açıklama
Ağır çekmek, bir şeyin tartıda beklenenden fazla gelmesi anlamında kullanılır. Anlamı bu kadarla sınırlıdır; deyim doğrudan tartıyla, ölçüyle ve tartılan malın ağırlığıyla ilgilidir. Pazarda, kantarda, terazide ya da yük taşınan her yerde duyulur: alınan çuval, kasa ya da denk umulandan fazla gelmişse ağır çekti denir. Sözün gücü, bir ölçüm sonucunu tek sözle bildirmesinden gelir; tartan kişi rakamı söylemeden de durumu anlatmış olur. Alışverişte bu sonuç kimi zaman satıcının, kimi zaman alıcının lehinedir; bu yüzden deyim yalın bir bilgi cümlesi olarak kalır, kendi başına övgü ya da yergi taşımaz. Ölçü ve tartı gündelik hayatın içinde kaldığı sürece bu kalıp da dilde yaşamaya devam eder.
Örnek Cümleler
- Çuvalı kantara koydular; tahmin edilenden tam yarım kilo daha ağır çekti.
- Kasadaki meyve kantarda beklenenden ağır çekince satıcı fiyatı yeniden hesapladı.
- Terazide ağır çeken paketin fiyatı da doğal olarak yüksek çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tartı, kantar, terazi ve yük ölçümünün konuşulduğu somut durumlarda kullanılır. Deyim doğrudan tartıda ağır gelmeyi bildirir; pazar, ambar ve nakliye dili de bu kalıbın en doğal ortamıdır.
Yerleşik bir mecaz anlamı yoktur; deyim yalnızca tartı sonucunu bildirir. Ağırlığın mecazen anlatılmak istendiği durumlarda ağır basmak, ağırlığı olmak gibi başka kalıplar tercih edilir. Deyimin anlam sınırı burada nettir.
İkisi de değildir; yalın bir ölçüm sonucudur. Alışverişte kimin lehine olduğu tarafa göre değişir, sözün kendisi övgü ya da yergi taşımaz; yalnızca beklenenden fazla geldiğini söyler.