Anlamı
şaşırmak:
'Dillere destan İstanbul nezaketini o evde gördüm, ağzım açık kaldı.' -A. Kutlu.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin gördüğü ya da duyduğu bir şey karşısında büyük şaşkınlık yaşamasını anlatır. Şaşkınlığın derecesi o kadar yüksektir ki kişi ne diyeceğini bilemez. Günlük hayatta beklenmedik haberler, çarpıcı başarılar, sıra dışı görüntüler ya da inanılması güç durumlar için sıkça kullanılır. Bazen hayranlık, bazen şok, bazen de inanmazlık duygusu taşır. Bir kişinin ilk kez büyük bir şehri görmesi, inanılmaz bir yeteneğe tanık olması veya hiç beklemediği bir gelişmeyle karşılaşması bu deyimle anlatılabilir. Deyim kimi zaman hafif alaycı bir tonla da söylenebilir; karşıdakinin şaşkınlığı abartılı bulunduğunda bu ton öne çıkar. Türkçede şaşkınlığı anlatan en bilinen deyimlerden biridir. Özellikle ani gelişmeler, beklenmedik karşılaşmalar ve olağanüstü olaylar için tercih edilen çok yaygın bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Etiketteki fiyatı görünce ağzı açık kaldı, alacağı şeyi rafa geri koydu.
- Sahnedeki çocuğun keman performansını izleyen bütün salon ağzı açık kaldı.
- Sınav sonucunu görünce ağzım açık kaldı, iki kere daha kontrol ettim.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Bir yeteneği, güzel bir manzarayı ya da beklenmedik bir başarıyı görünce de söylenir. Deyim şaşkınlığın türünü değil şiddetini bildirir; sevinç de korku da aynı ifadeyle anlatılabilir.
Taşıyabilir. Ağzın açık kalması, kişinin tepki verecek sözü bulamadığı o kısa boşluğu anlatır. Bu boşluk kimi zaman hayranlıktan, kimi zaman da inanamamaktan doğar; ikisinde de konuşma bir an için durur.
Şaşkınlık anlatan kalıpların en çok kullanılanlarından biridir. Yüzde görünen bir hareketi tarif ettiği için herkes hemen anlar; yazıda da konuşmada da açıklamaya gerek bırakmadan işini görür. Kuşaklar arasında da anlam kaybı yaşamamıştır.