Anlamı
heyecanlı söz söylemek:
'Birkaç kişiyle, garip bir lisanla ağzı dolu dolu konuşmaya başladı.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin duygusunu, heyecanını ya da içtenliğini bastıramadan, coşkulu ve yoğun bir biçimde konuşmasını anlatır. Sözler sanki ağızda birikmiş ve taşacak hale gelmiş gibidir; bu yüzden ifade, sıradan bir konuşmadan daha dolgun, daha yüklü ve daha etkili bir anlatımı ima eder. İnsan bazen sevinçten, bazen öfkeden, bazen de derin bir etkilenmeden dolayı kelimeleri bütün ağırlığıyla söyler. Deyim tam da bu yoğunluğu görünür kılar. Konuşma kuru ve mesafeli değildir; içinde duygu, yük ve vurgu vardır. Bu nedenle edebi anlatımlarda, tanıklık sahnelerinde veya içten gelen açıklamalarda sık rastlanır. Birinin anlattığı şey onu gerçekten sarsmış, heyecanlandırmış ya da çok düşündürmüşse ağzı dolu dolu konuştuğu söylenir. Deyim, ses tonunun ve sözlerin içeriğinin duygusal doluluğunu birlikte taşır. Her konuşma bilgi vermez; bazı konuşmalar duygu da taşır. Bu ifade tam da böyle anların dilidir.
Örnek Cümleler
- Yaşadıklarını ağzı dolu dolu anlattı, herkes dikkatle dinledi.
- Konferansa katılan profesör ağzı dolu dolu konuştu, salondakiler hayran kaldı.
- Ahmet işten çıkarılmaya çok kızmış; ağzı dolu dolu konuştu toplantıda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İçinde duygu, heyecan ve vurgu bulunan; coşkulu, etkili ve dolu bir konuşma biçimini anlatır. Deyim tam da bu yoğunluğu görünür kılar.
Çoğu zaman olumlu ya da nötrdür; konuşmanın içtenliğini ve yoğunluğunu vurgular, ama bağlama göre öfkeyi de taşıyabilir.
Birinin yaşadıklarını etkilenerek anlatması, sevinçli ya da sarsıcı bir konuda yoğun biçimde konuşması durumlarında kullanılır.