Anlamı
1) nezaket dışına çıkarak ağır ve kırıcı sözler söylemek; 2) gelişigüzel, saçma sapan konuşmak.
Detaylı Açıklama
Ağzına geleni söylemek deyimi, bir kimsenin nezaket, ölçü ve düşünce filtresi olmadan, aklına gelen ağır, kırıcı ya da saçma sapan şeyleri söylemesini anlatır. Bu ifade, denetimsiz konuşmanın zarar verici tarafına odaklanır. Kişi neyin uygun neyin uygunsuz olduğuna bakmadan diline geleni dışarı vurur. Bu nedenle deyim bazen hakaret, bazen gelişi güzel boş konuşma, bazen de sinirle ne dediğini bilmeden konuşma anlamını taşır. Günlük dilde tartışma, kavga ve saygısızlık bağlamında çok yaygındır. Söylendiği yerde eleştiri belirgindir; çünkü söyleyen kişi yalnız fazla konuşmuyor, aynı zamanda söz sorumluluğunu da ihlal ediyordur. Halk bilgeliği burada sözün filtresiz bırakılmasının toplumsal ilişkilere zarar vereceğini anlatır. Bu nedenle deyim, serbestlik değil denetimsizlik vurgusu yapar. İnsan diline gelen her şeyi söylememelidir; yoksa kırıcı, anlamsız veya tehlikeli sonuçlar doğabilir. Bu yüzden ifade, söz terbiyesi ve sınır halinde konuşmanın riskleri konusunda kuvvetli bir uyarı taşır.
Örnek Cümleler
- Sinirlenince ağzına geleni söylemeye başladı.
- Kızınca ağzına geleni söylüyor, sonra pişman oluyor.
- Kavga sırasında ağzına geleni söyledi, çok pişman oldu sonra.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hem ağır ve kırıcı konuşmayı hem de gelisiguzel, düşünmeden konuşmayı birlestirebilir. Bu nedenle deyim bazen hakaret, bazen gelişi güzel boş konuşma, bazen de sinirle ne dediğini bilmeden konuşma anlamını taşır.
Çünkü kişi dilinin sonucunu hesaba katmadiği için hem insanları kırmaya hem de ortamı gereksiz yere gererek ilişkiyi bozmaya yol açar.
Açtı ağzını yumdu gozunu daha çok öfke patlamasına, ağzına geleni söylemek işe genel olarak denetimsiz ve filtresiz konuşma haline odaklanır.