Anlamı
bir kişinin tutum ve davranışları, o kişide birtakım eksiklikler bulunduğunu gösterir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir insanın kusurunun ya da karakterindeki bozukluğun tamamen gizlenemeyeceğini anlatır. Bir kişi ne kadar kendini toparlamaya, olduğundan başka görünmeye çalışsa da davranışları, tavırları ve seçimleri sonunda onun iç dünyası hakkında ipucu verir. Sözde geçen yüz ayrıntıları, aslında dış görünüşten çok huy ve mizaç kusurlarını simgeler. İnsan bazen ilk bakışta değil ama konuşurken, iş yaparken, sorumluluk alırken ya da başkalarına davranırken kendini ele verir. Bu yüzden atasözü, görünüşe aldanmamayı ve insanların gerçek hâlini küçük belirtilerden okuyabilmeyi öğütler. Günlük hayatta özellikle ikiyüzlülük, yetersizlik, beceriksizlik ya da gizlenmek istenen zaaflar için kullanılır. Birinin asıl niteliği uzun süre saklı kalmaz; en beklenmedik anda kendini belli eder. İnsan, sözünden çok davranışıyla tanınır. Bu atasözü de maskenin değil, iz bırakan tavrın gerçeği ortaya çıkardığını vurgular.
Örnek Cümleler
- Yeni müdür işe başlar başlamaz kimseye söz hakkı vermedi; ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli olur.
- Kapıdan girerken ayakkabılarını hizmetçiye çıkarttırdı; ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli olur.
- Ortak olalı bir ay olmadan hesabı kendine çevirmeye başladı; ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük davranışlarla ele verir. Bir bakış, bir cevap, bir sofra adabı ya da bir para meselesi kişinin gerçek huyunu gösterir. İnsan uzun süre rol yapabilir ama her ayrıntıyı aynı anda kontrol edemez.
Değildir. Sözde geçen eğri ağız ve şaşı göz, fiziksel bir kusuru değil huydaki çarpıklığı temsil eder. Atasözü kimsenin yüzüne bakarak karakter okumaz; davranıştaki tutarsızlığı işaret eder. Benzetme yüzden alınmıştır, hükmü tavırdan verir.
Kendini olduğundan iyi göstermeye çalışan, kibarlık maskesi ardında çıkar gözeten ya da yetersizliğini gizlemeye uğraşan kişiler için söylenir. Söz genellikle bir davranış görüldükten sonra, onaylayıcı bir tonla dile getirilir.