Anlamı
arsız hiçbir şeyden utanmadığı için elbise diye çul da giyse salına salına gezer.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, arsız insanın utanma duygusu taşımadığı için en uygunsuz durumlarda bile kendini rahatça sergileyebileceğini anlatır. Çul gibi değersiz, kaba ve yakışıksız bir şeyi giyse bile yine salına salına gezer; çünkü mesele kıyafetin niteliği değil, kişinin yüzünün kalınlığıdır. Halk bilgeliği burada arsızlığın nasıl bir iç özgürlük değil, utanma yoksunluğu olduğunu gösterir. Utanma duygusu çoğu insanda davranışı sınırlar; ama arsız kişi bu sınırdan mahrumdur. Bu nedenle eleştirilse de, ayıplansa da, açık kusur taşısa da kendini sergilemekten çekinmez. Atasözü hem yüzsüzlüğü hem de ölçü kaybını aynı anda hedef alır. İnsan bazen eksikliğini bilir ama çekinerek davranır; arsız kişi işe eksikliği bile gösterişe çevirebilir. Bu yüzden söz, bir tür pişkinlik eleştirisidir. Toplum içinde mahcubiyet duyması beklenen biri, bunun tam tersine kendinden emin biçimde dolaşıyorsa bu atasözü yerini bulur. Utançsızlık burada karakter kusuru olarak görülür.
Örnek Cümleler
- Onca eleştiriye rağmen aynı tavırla gezince arsız neden arlanır, çul da giyer sallanır dedirtti.
- Yaptığından utanmak yerine övünüyor; arsız neden arlanır, çul da giyer sallanır.
- Mahcup olması gerekirken salına salına konuştu, tam arsız neden arlanır, çul da giyer sallanır hâli.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Utanma ve mahcubiyet duygusu taşımayan, yaptığı yanlışlardan çekinmeyen arsız kişiliği eleştirir. Çul gibi değersiz, kaba ve yakışıksız bir şeyi giyse bile yine salına salına gezer; çünkü mesele kıyafetin niteliği değil, kişinin yüzünün kalınlığıdır.
Yakışıksız ve değersiz bir şeyi bile utanmadan taşıyabilen kişinin pişkinliğini daha görünür kılmak için kullanılır.
Çünkü insanı sınırlayan utanma duygusu ortadan kalkınca kişi eleştiri, ayıp ve toplumsal ölçü karşısında da durmaz hale gelir.