Anlamı
çok sevinmek:
'Çocuklarıma beni misal gösterdiğini, ağzım kulaklarıma vararak öteden beriden işitiyordum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin çok sevinmesini, mutluluğunu yüzünden belli edecek kadar neşelenmesini anlatır. Özellikle sevindirici bir haber alan veya istediği bir sonuca ulaşan kişiler için kullanılır. Deyimin görsel gücü, insanın gülümsemesinin yüzüne iyice yayılması fikrinden gelir. Bir sınav sonucu öğrenen öğrenci, terfi haberi alan çalışan, sevdiğiyle kavuşan kişi ya da hediyesini açan çocuk bu deyimle anlatılabilir. Deyim, sevinç duygusunu fiziksel bir ifadeyle somutlaştırdığı için çok akılda kalıcıdır. Türk kültüründe mutluluğun yüz ifadesiyle doğrudan bağlantılı olduğu düşüncesini yansıtır. Günlük dilde çocuklar, öğrenciler ve genel olarak iyi haber alan herkes için rahatlıkla söylenir. Özellikle uzun süredir beklenen güzel haberlerin geldiği anlarda söylenir ve sevincin herkes tarafından görülebildiğini vurgular.
Örnek Cümleler
- Üniversiteyi kazandığı haberini alınca ağzı kulaklarına vardı, bütün gün telefonu elinden bırakmadı.
- Torununu ilk kez kucağına alan dedenin ağzı kulaklarına vardı, gözü hiç ayrılmadı.
- Terfi aldığını öğrenince ağzı kulaklarına varmıştı, hemen bütün ekibe baklava ısmarladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Şart değil. Ölçü olayın büyüklüğü değil, sevincin yüze ne kadar yansıdığıdır; küçük bir sürpriz de kişiyi böyle güldürebilir. Anlatılan şey sevincin kendisidir, geniş gülümseme ise onun dışarı vurmuş hâlidir.
Abartılı bir görüntüyle anlatır. Gülümseme yüzde öyle genişler ki ağzın uçları kulaklara dayanacak gibi olur. Bu abartı sevinci küçümsemez; tersine, onu tarif edilemeyecek kadar büyük göstermenin bir yoludur.
Evet, asıl yeri konuşmadır. Sıcak, samimi ve resmiyetten uzak bir anlatımı olduğu için gündelik sohbette çok geçer; resmi yazıda ya da haber dilinde ise nadiren tercih edilir.