Anlamı
1) imrenmek; 2) yeme, içme isteği artmak.
Detaylı Açıklama
Ağzı sulanmak, bir şeyi çok istemek, ona imrenmek ya da özellikle yiyecek içecek karşısında iştahın kuvvetle artması anlamında kullanılan canlı bir deyimdir. İlk anda yemekle ilgili gibi görünse de mecazen istenen başka şeyler için de kullanılabilir. İnsan lezzetli bir yiyecek görünce gerçekten ağzı sulanabilir; aynı şekilde başkasının sahip olduğu çekici bir şeye bakınca da mecazi olarak ağzı sulanır. Bu yüzden deyim hem bedensel iştahı hem de sahip olma arzusunu bir arada taşır. Günlük dilde çok yaygındır ve çoğu zaman hafif mizahi bir ton taşır. İçinde canlılık, arzu ve sabırsız yönelim vardır. Halk dilinin bedensel tepkiyi duygusal istekle birleştirdiği güzel örneklerden biridir. Kişi yalnızca beğenmiyordur; gözü ve hevesi oraya kaymıştır. Bu nedenle deyim, istek duygusunun dışarıdan fark edilir hâle geldiği anları çok etkili biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Fırının önünden geçerken sıcak ekmek kokusunu alınca ağzı sulandı, hemen içeri girdi.
- Komşunun yeni arabasını görünce ağzı sulandı, aynısını almak için hesap yapmaya başladı.
- Vitrindeki tatlılara bakan çocukların ağzı sulandı, hepsi birden cama yapıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Sözlükteki birinci anlam imrenmektir; ikincisi yeme içme isteğinin artmasıdır. Bu yüzden araba, ev, iş ya da fırsat gibi yiyecek dışı şeyler için de rahatlıkla söylenir.
İsteğin dizginlenemeyen yanını öne çıkarır. Kişi henüz bir şey yapmamıştır ama bedeni niyetini ele vermiştir. Bu yüzden deyimde arzu kadar, o arzunun gizlenememesi de vardır. İmrenme söze dökülmeden görünür olur.
Yemek karşısındaki tepkinin başka isteklere taşınmasıyla doğmuştur. Ağzın sulanması iştahın en somut işaretidir; halk dili bu işareti alıp her türlü canı çekme hâline uygulamıştır. Böylece beden dilinden bir mecaz üretilmiştir.