Anlamı
argo haddini bildirmek.
Detaylı Açıklama
Ağzına etmek, argo bir deyim olarak birine haddini bildirmek, onu sert biçimde bozmak, küçük düşürmek ya da ağır biçimde susturmak anlamında kullanılır. Bu ifade oldukça kaba ve saldırgan bir tondadır; dolayısıyla gündelik nezaket diline değil, öfkenin ve sokak söyleyişinin daha sert alanına aittir. Deyimde fiziksel bir durum anlatılmıyor, sözlü veya davranışsal bir ezme ve bastırma gücü ima ediliyor. Bir kişi tartışmada karşısındakini çok sert biçimde alt ettiğinde, ona beklemediği şekilde ağır karşılık verdiğinde ya da sosyal olarak küçük düşürdüğünde bu söz kullanılabilir. İçinde hakaret, güç gösterisi ve kaba üstünlük duygusu vardır. Bu yüzden dikkatli kullanılması gerekir. Halk dilinin argo katmanında, çatışmanın dozunu bir anda yükselten ifadelerden biridir. Birine sadece cevap verilmez; onun itibarı adeta yerle bir edilir. Bu nedenle deyim, dilde sert müdahalenin ve saldırgan üstünlük kurma arzusunun çarpıcı ama kaba yansımalarından biri olarak yer alır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda herkesin önünde öyle bir cevap verdi ki adamın ağzına etti.
- Onu herkesin içinde küçük düşürüp ağzına etmeye çalıştı ama karşılığını aldı.
- Yıllardır biriktirdiği ne varsa döktü, adamın ağzına etti; kimse araya giremedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı tarafı sözle tamamen ezmeyi anlatır. Amaç tartışmayı kazanmak değil, kişiyi bir daha karşılık veremeyecek hâle getirmektir. Kalıp bu yüzden bir sonucu bildirir: ortada artık iki taraf kalmamıştır.
Çünkü kelime seçimi doğrudan kaba bir eylemi çağrıştırır. Aynı anlamı veren haddini bildirmek gibi kalıplar varken bu deyim tercih ediliyorsa, konuşan kişi öfkesini ve kabalığını bilerek göstermek istiyordur.
Resmî yazışmada, iş ortamında, aile büyüklerinin yanında ve çocukların duyabileceği her yerde kullanılmamalıdır. Deyim argo katmana aittir; yerini bulmadığında konuşanı da kaba gösterir. Yazıda ise neredeyse hiç tercih edilmez.