Anlamı
aşırı bir biçimde döverek perişan duruma getirmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birini çok fena dövüp yüzünü gözünü perişan edecek hâle getirmeyi anlatır. Çarşamba pazarı benzetmesi, darmadağın ve karışmış görüntüyü çağrıştırır; bu yüzden insanın yüzünün tanınmaz hâle gelmesi böyle bir pazara benzetilir. Halk dilinde sertliği yüksek bir ifadedir ve fiziksel şiddetin ağır sonucunu vurgular. Günlük kullanımda bazen gerçek bir dövme eylemini, bazen de çok sert bir tehdidi anlatır. Deyimin etkisi, sonucu görsel olarak canlandırmasından gelir. Yalnızca vurmayı değil, darmadağın etmeyi ve perişan bırakmayı hissettirir. Bu yüzden sıradan bir kavga sözü değil, yoğun öfke taşıyan bir kalıptır. Halk ağzı şiddeti çoğu zaman böyle canlı sahnelerle anlatır. Bugün çoğunlukla gerçek şiddetten çok abartılı tehdit anlamında duyulsa da taşıdığı imge hâlâ çok serttir. Duyan kişi, sözün tonundan gerilimin derecesini hemen anlar. İfadenin gücü tam da bu sert, görsel ve sarsıcı anlatımındadır.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine ağzını burnunu çarşamba pazarına çevirmiş, mahalle çalkalandı.
- İşler sarpa sarınca mecburen ağzını burnunu çarşamba pazarına çevirdi.
- Dün akşam yine ağzını burnunu çarşamba pazarına çevirmiş, kimse şaşırmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birini çok ağır biçimde dövmeyi ya da böyle bir tehdidi anlatır. Deyimin etkisi, sonucu görsel olarak canlandırmasından gelir.
Dağınık, karışık ve perişan bir görünümü çağrıştırdığı için yüzün gözün bozulmuş hâlini anlatmakta kullanılır. Çarşamba pazarı benzetmesi, darmadağın ve karışmış görüntüyü çağrıştırır; bu yüzden insanın yüzünün tanınmaz hâle gelmesi böyle bir pazara benzetilir.
Çoğu zaman gerçek dövmeden çok sert öfkeyi ve tehdidi abartılı biçimde ifade etmek için kullanılır.