Anlamı
aşırı bir biçimde döverek perişan duruma getirmek.
Detaylı Açıklama
Ağzını burnunu dağıtmak, birini çok fena döverek yüzünü perişan etmektir. Birden çok kişinin dövdüğü de anlatılabilir: ağzını burnunu dağıttılar. Dövme yüze yöneliktir; ağız ve burun anılarak darbenin nereye geldiği gösterilir. Dövülenin adı ilgi ekiyle öne alınır: rakibinin ağzını burnunu dağıttı. Ringde bir boksör için de, sokakta kavgaya karışan biri için de kurulabilir. Tehdit olarak da söylenebilir: ağzını burnunu dağıtırım. Ağzını burnunu çarşamba pazarına çevirmek de aynı anlamı taşır. Kalıp gerçek bir dövmeyi anlatır ve şiddeti hiç yumuşatmadan açıkça adlandırır. Bir düğünde sarhoş bir misafirle kavgaya tutuşan gençler ya da gece yarısı bir arabayı soymaya kalkan hırsızı yakalayan bekçiler bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Hırsızı yakalayan mahalleli az kalsın ağzını burnunu dağıtacaktı, polis zor yetişti.
- Ringde daha ilk rauntta rakibinin ağzını burnunu dağıttı; maç erken bitirildi.
- Öfkesine kapılıp ağzını burnunu dağıtırım diye bağırdı, komşular araya girdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yüz bölgesine yönelmiş ağır bir dövmeyi anlatır. Ortada itişme ya da tek bir tokat yoktur; sonuç, iz bırakan ve tedavi gerektirebilen bir hasardır; dövülen kişi günlerce toparlanamayabilir.
Çünkü şiddeti yumuşatmadan söyler. Deyimde ne bir mecaz perdesi ne de kibar bir dolayım vardır; ağzın ve burnun dağılması doğrudan söylenir ve dinleyende ürkütücü bir görüntü bırakır.
Kötek atmak dövmeyi genel olarak anlatır; darbenin nereye geldiği söylenmez. Ağzını burnunu dağıtmak ise dövmeyi yüze bağlar ve sonucun ağırlığını gösterir: yüz perişan olmuştur, iz kalmıştır. Kötek ise her zaman bu kadar ağır olmayabilir.