Anlamı
pişman olmak:
'Yaptığım deliliğe ne zaman ah vah diyeceğimi bir kestirebilsem.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, yapılan bir işten sonra pişmanlık duymak, hayıflanmak ve keşke diye yakınmak anlamında kullanılır. İnsan bazen bir fırsatı kaçırır, bazen yanlış karar verir, bazen de geri dönüşü olmayan bir sonuçla karşılaşır; işte bu durumda ah vah etmek devreye girer. Sözün içinde gerçek bir üzüntü vardır ama çoğu zaman iş işten geçmiştir. Bu nedenle ah vah etmek, yalnız pişmanlık değil, geç kalmış pişmanlık duygusunu da taşır. Gündelik dilde küçük hatalardan büyük hayat kararlarına kadar geniş alanda kullanılır. Aynı zamanda boş yakınma eleştirisi de içerebilir; çünkü bazı durumlarda kişi önceden düşünmeyip sonradan sadece ah vah eder. Böylece söz hem insanın üzülmesini hem de sonuçsuz yakınmayı birlikte anlatır. Geriye dönük sızlanmanın sesli biçimidir.
Örnek Cümleler
- Zamanında hiç düşünmedi, şimdi oturmuş ah vah ediyor, kimseye de söyleyemiyor.
- Ucuzken almadığı daireyi konuşup duruyor, fırsatı kaçırdığından beri ah vah ediyor.
- Sınava çalışmadığı için ah vah etmekten başka elinden bir şey gelmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yapılmış ya da kaçırılmış bir şeyin ardından gelen pişmanlığı anlatır. Kişi keşke diyerek söylenip durur; bu sözler işi kendiliğinden düzeltmez, içinde birikeni dışarı vermeye yarar. Durumun geri dönüşü bulunup bulunmaması kalıpta belirtilmez.
Çünkü çoğu zaman önceden uyarılmış ama dinlememiş biri için söylenir. Sonradan yakınmak kolaydır; deyim de bu kolaylığa dikkat çekerek konuşanın hâline hafif bir sitem yöneltir. Ton kişiden çok duruma yöneliktir.
Pişmanlık duyulan her olaydan sonra söylenebilir. Çoğu kez geri dönüşü kalmamış işler için kurulur, ama kapı büsbütün kapanmış olmak zorunda değildir; hâlâ yapılacak bir şey varken de kişi oturup ah vah edebilir.