Anlamı
iyice zayıflamak, iş göremez duruma gelmek.
Detaylı Açıklama
Ahı gitmek vahı kalmak deyimi, bir kişinin iyice zayıflaması, gücünü kaybetmesi ve iş göremez, bitkin bir duruma gelmesi anlamında kullanılır. Burada “ah” ve “vah” sesleri, çaresizlik, yakınma ve acınacak hâli çağrıştırır. Deyim, insanın bedenen ya da bazen ruhen çöktüğü, geriye neredeyse yalnız hâlinin kaldığı bir noktayı anlatır. Uzun hastalık, ağır çalışma, yoksulluk, yaşlılık veya büyük yıpranma sonucunda kişi eski canlılığını kaybettiğinde bu ifade çok yerinde ölür. Günlük dilde çoğu zaman hem acıma hem şaşkınlık tonu taşır. İnsan yalnız kilo vermemiştir; adeta eski kuvveti, diriliği ve toparlanma hâli de çekilmiştir. Bu yüzden deyim salt fiziksel incelmeyi değil, genel tükenmişliği anlatır. Kişinin bir zamanlar nasılsa artık öyle olmadığını, yalnız yıpranmış görüntüsünün kaldığını hissettiren güçlü ve renkli bir halk deyimidir.
Örnek Cümleler
- Hastalıktan sonra ahı gitmiş vahı kalmış.
- Yaşlılıkta ahı gitti vahı kaldı, eskiden koşturuyordu şimdi güçlükle yürüyor.
- Çok çalıştı ama sonunda ahı gitti vahı kaldı, artık eski gücü yok.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bedenen çökmeyi, gücünü kaybetmeyi ve bir zamanların canlı hâlinden eser kalmayan ağır bir düşüşü anlatır.
Hayır; bunun yanında bitkinlik, iş göremezlik, yorgunluk ve genel bir çöküş hissi de kastedilir. İnsan yalnız kilo vermemiştir; adeta eski kuvveti, diriliği ve toparlanma hâli de çekilmiştir.
Uzun hastalık, aşırı çalışma, yaşlılık, yokluk ya da büyük yıpranma sonucu insanın çok güçten düştüğü durumlarda yerindedir.