Anlamı
ahmağa gereğinden çok ilgi gösterir, abdala gereğinden çok söz hakkı verirseniz sizi çok uğraştırır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, ölçüsüz biçimde ilgi gösterilen ya da gereğinden fazla söz hakkı verilen kişilerin, bu fırsatı dengeyle kullanmayıp sizi yormaya başlayacağını anlatır. Ahmağa yüz verilir, yani gereksiz ilgi ve serbestlik tanınırsa sınır bilmez; abdala fazla söz verilirse de boş yere uzatır, sizi meşgul eder. Sözün temelinde insan ilişkilerinde sınır koymanın gerekliliği vardır. Her ilgi iyilik doğurmaz; bazen yanlış kişiye verilen alan, sorunu büyütür. Atasözü özellikle terbiyede, yönetimde, aile içinde ve gündelik ilişkilerde 'ölçülü davranma' öğüdü taşır. İnsanlara değer vermek başka, sınırı kaldırmak başkadır. Yanlış kişiye verilen taviz, onun davranışını düzeltmek yerine daha da zorlaştırabilir. Bu yüzden atasözü, iyi niyetin akılla dengelenmesi gerektiğini söyler. Söz ve ilgi yerini bulmadığında karşılığı minnettarlık değil, çoğu zaman daha büyük yorgunluk olur. Halk tecrübesi, bu dengeyi kısa ve çok net bir cümleyle kurmuştur.
Örnek Cümleler
- Her istediğine boyun eğersen olmaz; ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmez.
- Ona fazla söz hakkı verdik, toplantı iki saat uzadı; ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmez.
- Çocuğun her dediğini yapınca sofrada kimseye söz düşmez oldu; ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İyi niyet ile sınır koyma arasındaki dengeyi öğütler. İnsanlara değer vermek ayrıdır, onlara sınırsız alan açmak ayrıdır; söz, ikincisinin çoğu zaman iyilikle sonuçlanmadığını söyleyerek ölçülü olmayı hatırlatır.
Hayır. Asıl eleştirilen, alanı açan kişinin ölçüyü kaçırmasıdır. Karşıdakinin zayıflığı bilinmesine rağmen ona sınırsız yüz verilmiştir; sonucu doğuran da bu tercihtir. Söz bu yüzden veren tarafa seslenir.
Çocuk terbiyesinde, iş yerinde söz hakkının dağıtılmasında ve komşuluk ilişkilerinde sıkça duyulur. Ortak yan, en baştan verilen küçük bir tavizin zamanla taşınamaz bir yük hâline gelmiş olmasıdır.