Anlamı
ahmak kimse kendisini koruyup gözeten kişiye hizmetine verilmiş biri gözüyle bakar ve saygısız davranışlarıyla onun gönlünü kırarak hizmetinden yoksun kalır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın kendisini koruyup kollayan, iyilik eden veya işini kolaylaştıran kişiyi değersiz sanıp ona saygısız davranmasının sonunda o destekten mahrum kalacağını anlatır. Burada ahmaklık yalnız bilgisizlik değil, kıymet bilmezliktir. Gelinin yengeyi halayık sanması, kendisine aslında yol gösteren ve destek olan kişiyi hizmetçi gibi görmesi anlamına gelir. Atasözü böylece insan ilişkilerinde saygı ve minnet duygusunun önemini vurgular. Kimse iyilik eden kişiye üstten bakmamalı, yakınlığın verdiği rahatlıkla kırıcı davranmamalıdır. Çünkü destek sunan kişi gönül kırılırsa yardımı da kesilir. Söz, özellikle aile içi ilişkilerde ama genel olarak bütün insan ilişkilerinde geçerli bir ders taşır. Koruyanın kıymetini bilmeyen, sonunda kendi zarar eder. Nankörlüğe karşı sert ama öğretici bir uyarıdır.
Örnek Cümleler
- Kendisine yardım edeni küçümseyince ahmak gelin yengeyi halayığı sanır sözü akla geldi.
- Ahmak gelin yengeyi halayığı sanır; o da müdürüne emredercesine konuşuyor.
- Ahmak gelin yengeyi halayığı sanır diye düşündüm; rehberine o kadar sert davranıyordu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İyilik eden, koruyan veya yardımcı olan kişiyi değersiz görmek ve ona saygısız davranmak yanlışını eleştirir.
Çünkü kişi kendisine yapılan iyiliğin kıymetini bilmez, destek vereni sıradan ya da hizmete mecbur biri gibi görür.
Saygısız davranılan kişi gönül kırar ve desteğini çeker; böylece nankör kişi kendi zararını hazırlar. Burada ahmaklık yalnız bilgisizlik değil, kıymet bilmezliktir.