Anlamı
iyi, kötü deme; mal ve para biriktir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, malın veya kazancın görünüşüne, kokusuna, kaynağına ya da niteliğine fazla takılmadan sonuçta elde edilene bakmayı öğütler. En yaygın yorumunda para ve birikim açısından “iyi kötü deme, torbaya girene bak” anlamı öne çıkar. Yanı önemli olan sonucun cebine, çuvalına giren kazanç olmasıdır. Bu söz, biraz pratik, biraz da çıkarcı bir dünya görüşü taşır. İnsanlar bazen kaynağın inceliğinden çok getirdiği faydaya bakar; atasözü de tam bunu yansıtır. İçinde ahlakı tartışmaya açık bir ton olabilir; çünkü yöntemden çok sonuca odaklanır. Bu yüzden bazen onaylayıcı, bazen eleştirel şekilde kullanılır. Söz, “elde ne kaldı” hesabını önceleyen bir bakışı temsil eder. Hayatın maddi tarafını öne çıkaran, sonuç odaklı halk sözlerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Kazanca bakıyorlar, akara kokara bakma çuvala girene bak diyorlar.
- Onun mantığı belli: akara kokara bakma, çuvala girene bak.
- Akara kokara bakma çuvala girene bak; bu işten ne kadar kazandığına bak, görünüşü aldatmasın.
Kökeni ve Hikayesi
Çuval, geleneksel ticaret ve tarım hayatında birikimin somut taşıyıcısıdır. Akara kokara bakmadan çuvala girene odaklanmak, halkın sonuç ve kazanç merkezli pratik gözleminden doğmuş bir atasözü görünümündedir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sonucu ve elde edilen kazancı ön plana alan, görünüşe veya ayrıntılara fazla takılmadan faydaya odaklanan bakış açısını anlatır.
Çünkü yöntemi ve niteliği ikinci plana itip sadece getiriyi önemseyen bir anlayışı meşrulaştırıyor gibi duyulabilir.
Para kazanma, birikim yapma, ticaret ve sonuca göre değerlendirme yapılan maddi alanlarda akla gelir. Bu atasözü, malın veya kazancın görünüşüne, kokusuna, kaynağına ya da niteliğine fazla takılmadan sonuçta elde edilene bakmayı öğütler.