Anlamı
verilen küçük bir armağanı çok beğenmek.
Detaylı Açıklama
Azı çoğa saymak, verilen küçük bir armağanı çok beğenmektir. Azı çoğa tutmak biçimi de kullanılır. Kalıbın öznesi alan taraftır; veren kişi cümlede ayrıca anılır. Söz çoğu kez alan kişinin gönlünü gösterir: armağanın küçüklüğü onu incitmemiş, tersine hoşnut etmiştir. Söz küçük bir armağanın büyük karşılanmasını anlatır; verenin imkânı ayrıca tartışılmaz. Verilen şey para da olabilir, emek de. Kalıp bir değerlendirme bildirir, bir ölçü vermez. Armağanın gerçekten küçük olup olmadığı tartışılmaz; ölçü alan kişinin bakışıdır. Kalıp incitmeden söylenmiş bir karşılık gibi durur. Kalıp iki tarafın da ağzında yaşar ve gündelik konuşmada sık duyulur. Armağanın ne olduğu ve kimden geldiği cümlede ayrıca söylenir.
Örnek Cümleler
- Getirdiği küçük kutuyu azı çoğa sayıp uzun uzun teşekkür etti.
- İmkânımız bu kadar, azı çoğa sayın dedi ev sahibi utanarak.
- Komşunun verdiği bir tabak yemeği azı çoğa saydı, ertesi gün karşılığını gönderdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yerine koymayı, öyle kabul etmeyi bildirir. Kişi eline geçeni olduğundan büyük tutar; ortada bir yanılma değil, bilerek yapılan bir değerlendirme vardır. Aynı fiil azı çoğa tutmak biçiminde de geçer.
İkisinin de ağzından kurulabilir. Alan kişi söylediğinde hoşnutluğunu bildirir; veren kişi söylediğinde özür diler ve azı çoğa say denir. Kalıp böylece hem teşekkür hem de mahcubiyet taşıyabilir.
İkram, hediye ve yardım konuşulurken duyulur; sofrada, ziyarette, bayramlaşmada. Ortak yan, ortada elden çıkmış küçük bir şeyin bulunması ve onun gönülle karşılanmasıdır; anılan şey miktar değil, gösterilen tutumdur.