Anlamı
'akla uygun değil, doğru değil' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir davranışın, planın ya da tercihin akla, mantığa ve sağduyuya uygun olmadığını belirtmek için kullanılır. Kişi karşısındaki durumun gereksiz risk taşıdığını, ölçüsüz olduğunu ya da yerinde olmadığını düşündüğünde 'akıl işi değil' der. Bu ifade yalnızca mantıksızlığı göstermez; aynı zamanda çoğu zaman bir uyarı ve eleştiri de içerir. Günlük hayatta fevri kararlar, tehlikeli girişimler, aşırı harcamalar, anlamsız ısrarlar ve sonuçları düşünülmemiş hareketler için sıkça söylenir. Sözün kuvveti, meseleyi uzun uzun açıklamadan hükme bağlamasında yatar. Çünkü bazen bir davranış öyle açık biçimde yanlıştır ki ayrıntılı gerekçeye gerek kalmadan akla uygun olmadığı sezilir. Bu ifade, hem konuşanı mesafeli kılar hem de karşı tarafın yaptığı işin ciddiyetle sorgulandığını hissettirir. Özellikle duyguların aklın önüne geçtiği durumlarda çok yerinde olur. Böylece insanı sakin düşünüp yeniden değerlendirmeye çağıran kısa ama etkili bir ölçü sözü niteliği kazanır.
Örnek Cümleler
- Bu kadar borca girip yine yatırım yapmak akıl işi değil.
- Gece vakti tek başına yola çıkmak akıl işi değil.
- Her şeyi bırakıp anlık öfkeyle hareket etmek akıl işi değil.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir davranışın ya da kararın mantıklı, ölçülü ve doğru bulunmadığını yargılar. Bu söz, bir davranışın, planın ya da tercihin akla, mantığa ve sağduyuya uygun olmadığını belirtmek için kullanılır.
İkisini birden taşıyabilir; bağlama göre hem yaklaşan hataya karşı uyarı hem de yapılmış işe yönelik eleştiri olur.
Riskli kararlar, düşünülmeden yapılan işler, aşırı harcamalar ve gereksiz cesaret gösterileri için yaygındır. Özellikle duyguların aklın önüne geçtiği durumlarda çok yerinde olur.