Anlamı
kendilerini akıllı sananlar çok kez akılsız diye tanınanlardan daha az başarı gösterir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, kendini çok akıllı sayanların aşırı düşünme, tereddüt etme ve hesap yapma yüzünden fırsat kaçırabildiğini; buna karşılık daha gözü kara ya da pratik davrananların işi önce bitirebildiğini anlatır. Buradaki 'deli' gerçek akıl hastalığından çok, fazla durup hesaplamayan, daha atak davranan kişiyi temsil eder. Sözün amacı düşünmeyi küçümsemek değil, yerinde ve zamanında harekete geçmenin önemini vurgulamaktır. İnsan bazen o kadar çok ihtimal hesaplar ki karar verme anını kaçırır. Oysa hayatın bazı alanlarında makul hız, kusursuz plandan daha fazla sonuç üretir. Atasözü bu yüzden özellikle ağır davranan, sürekli düşünen ama iş bitiremeyen kişiler için kullanılır. İçinde hafif alay ve güçlü bir pratik zekâ övgüsü vardır. Aşırı ihtiyat da bir tür beceriksizliğe dönüşebilir. Sonucu alan her zaman en çok düşünen değil, doğru anda hareket eden olabilir. Halk bilgeliği burada akılla cesaret arasındaki dengeyi hatırlatır. Geç kalmış zekâ, çoğu zaman erken davranmış cesaretin gerisinde kalır.
Örnek Cümleler
- Kendini uyanık sanan tüccar pazarlığı uzattı, mal başkasına gitti; akıllı düşününceye kadar deli çocuğunu everir.
- Bütün ihtimalleri hesapladı, kararı verene kadar ev satılmıştı; akıllı düşününceye kadar deli çocuğunu everir.
- Uzun uzun düşünüp başvurusunu erteledi, formu ilk gün dolduran kişi işe alındı; akıllı düşününceye kadar deli çocuğunu everir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Düşünmeyi değil, düşünmenin bitmemesini eleştirir. Hesap yapmak elbette gereklidir ama bir yerde durup harekete geçmek de gerekir; söz de karar anını kaçıran kişinin sonuçta elinin boş kalacağını söyler.
Hesaba oturmayan kişiyi temsil eder. Atasözü onu gerçekten akılsız saymaz; yalnızca ihtiyatı az olduğu için hızlı davranabildiğini söyler. Kazandığı şey de tam olarak bu hızdır, bir üstünlük değil.
Bir fırsatın kararsızlık yüzünden kaçırıldığı, uzun süren hazırlığın sonuç vermediği ya da atak davranan birinin öne geçtiği durumlarda kullanılır. Genellikle geciken tarafa yöneltilen bir sitem olarak söylenir.