Anlamı
atak kişi tehlikeyi göze alarak işe girişir ve çabuk sonuç alır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, fazla tedbirli ve uzun düşünen kişinin karar verene kadar atak ve cesur olanın işi bitirmiş olacağını anlatır. Burada akıllı olmak, aşırı temkin yüzünden gecikmeye; deli olmak ise gözü kara davranıp fırsatı hızla değerlendirmeye karşılık gelir. Atasözü her zaman deliliği övmez ama aşırı hesapçılığın fırsat kaçırabileceğini söyler. Özellikle girişim, ticaret, cesaret isteyen işler ve hız gerektiren durumlar için kullanılır. İnsan bazen kusursuz yolu ararken zaman kaybeder; daha cesur biri ise risk alıp sonuca ulaşır. Söz, düşünmek ile harekete geçmek arasındaki dengeyi hatırlatır. Çok hesap bazen işin önünü tıkar. Bu yüzden biraz atılganlığın hayatın bazı anlarında gerekli olabileceğini anlatır. Gecikmenin fırsatı yok ettiğini güçlü bir benzetmeyle ortaya koyar.
Örnek Cümleler
- O hâlâ plan yaparken rakibi işi aldı; akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçer.
- Bu kadar beklersek fırsat gider, akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçer.
- Herkes izin bekliyordu, o kepenkleri açıp satışa başladı; akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Karar anını geçiren aşırı temkini eleştirir. Hesap yapmak yanlış değildir; yanlış olan, hesap bitmeden fırsatın kapanmasıdır. Söz de bu geç kalışın bedelini herkesin gözünde canlanan somut bir sahneyle gösterir.
Anlatmaz. Buradaki deli, hesabı az yapan ve riski umursamayan kişidir. Atasözü onun akılsızlığını değil, doğrudan doğruya atik oluşunu öne çıkarır; kazanmasının asıl sebebi de zaten bu çabukluğudur.
Hazırlık ile zamanlama arasındaki dengeye dikkat çeker. Ne hesapsız atılmak ne de sonsuza kadar beklemek doğrudur; asıl beceri, hesabın ne zaman biteceğini bilmektir. Atasözü bu ölçüyü vermez, yalnız yokluğunu gösterir.