Anlamı
1) bir akıntının etki alanına girmek, akıntı ile birlikte sürüklenmek:
'Aralarından biri akıntıya kapıldığı zaman ötekiler var kuvvetleriyle dayanarak onu geri çekiyorlardı.' -R. N. Güntekin. 2) mec. etki altında kalarak bir topluluğun davranışına katılmak.
Detaylı Açıklama
Akıntıya kapılmak iki durumu karşılar. Birincisi gerçek anlamdır: bir akıntının etki alanına girmek, akıntıyla birlikte sürüklenmek. İkincisi mecazdır: etki altında kalarak bir topluluğun davranışına katılmak. Mecaz anlamda katılma bir süre sonra fark edilip bırakılabilir de, kalıcı bir tavra dönüşebilir de. Kalıbın öznesi sürüklenen kişi ya da nesnedir: kayık akıntıya kapıldı. Kapılmak fiili bir şeyin etkisine girmeyi anlatır; hevese kapılmak, öfkeye kapılmak sözlerinde de aynı fiil vardır. Katılınan davranış bir coşku, bir tepki, bir harcama ya da bir oy olabilir. Seçim döneminde çevresinin coşkusuna kapılıp ilk kez bir mitinge giden bir genç ikinci anlama, derede yüzerken sürüklenen bir çocuk birinci anlama örnektir.
Örnek Cümleler
- Kalabalık ne diyorsa ona uydu, akıntıya kapılıp kendi fikrini söyleyemedi.
- Kürek çekmeyi bırakınca kayık akıntıya kapıldı ve hızla kıyıdan uzaklaştı.
- Arkadaşlarının baskısıyla akıntıya kapıldı ve o riskli projeye dahil oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kendi yönünü belirlemede dışarının ağır bastığını ima eder. Kişi çevresi nereye gidiyorsa oraya doğru gider; kimi zaman hiç direnmez, kimi zaman etkilenip kendisi de katılmaya karar verir. Hiç düşünmemiş ya da hiç karar vermemiş olması gerekmez; kararı doğuran şeyin dışarıdan gelmesi yeter.
Bağ doğrudandır: suda akıntı bir şeyi sürükler, toplulukta da bir akım kişiyi kendi yönüne çeker. Suda sürüklenmek iradeye bakmaz; mecaz anlamda ise kişi etkiye kendisi de açılmış olabilir. İki durumda ortak olan, yönü dıştaki akışın belirlemesidir.
Bir modanın peşine takılmada, kalabalığın tavrına uymada ya da ortak bir coşkuya kapılmada kullanılır. Ortak yan, kişiyi o yöne sokan şeyin çevresindeki genel gidiş olmasıdır. Gerçek anlamıyla, sudaki bir yüzücü ya da kayık için de kurulur.