Anlamı
inanılacak gibi olmamak, akla uygun gelmemek:
'Ismarlama bir hükümdar soyu bulmak ve yaratmak pek akla sığacak bir yol görünmüyordu.' -H. C. Yalçın.
Detaylı Açıklama
Akla sığmamak deyimi, bir olayın, durumun ya da sözün mantıkla bağdaşmaması, inanılır ve kabul edilebilir görünmemesi anlamında kullanılır. İnsan bir şeyi duyduğunda ya da gördüğünde onun gerçekliğini zihninde yerli yerine oturtamıyorsa, buna akla sığmıyor denir. Bu ifade çoğu zaman güçlü bir şaşkınlık, itiraz ya da inanmazlık içerir. Sadece beklenmedik olmayı değil, mantıksal düzenle çatışmayı da anlatır. Bu yüzden hem tuhaf olaylar hem de adaletsiz, absürt ya da aşırı durumlar için kullanılabilir. Günlük dilde bir açıklamaya ikna olunmadığında, bir sonucun mantıksız bulunduğunda ya da bir davranış aşırı görüldüğünde sıkça başvurulan bir kalıptır. Deyimin kuvveti, insanın akıl terazisine sığmayan bir şeyi tek cümlede reddedebilmesinden gelir. Mantığın sınırı aşılmıştır ve anlatan kişi bunu açıkça hissettirir. Türkçede hayret, eleştiri ve inanmama duygusunu birlikte taşıyan en yaygın deyimlerden biri olarak yaşamayı sürdürür.
Örnek Cümleler
- Bütün mahalle onun akla sığmadı konuşuyor.
- Ablası akla sığmadı diye haber gönderdi.
- Dün akşam yine akla sığmamış, kimse şaşırmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir olayın ya da durumun mantığa uygun görünmemesini, kabul edilemez ve inanılmaz bulunmasını anlatır. Akla sığmamak deyimi, bir olayın, durumun ya da sözün mantıkla bağdaşmaması, inanılır ve kabul edilebilir görünmemesi anlamında kullanılır.
Hayır, esas vurgu sadece şaşırtıcılıkta değil; olayın aynı zamanda mantıkla bağdaşmamasındadır. Sadece beklenmedik olmayı değil, mantıksal düzenle çatışmayı da anlatır.
Hayret, itiraz, inanmazlık ve bazen öfke ya da adaletsizlik hissi birlikte bulunabilir. Günlük dilde bir açıklamaya ikna olunmadığında, bir sonucun mantıksız bulunduğunda ya da bir davranış aşırı görüldüğünde sıkça başvurulan bir kalıptır.